fa کاربرد مطالعه ساختار مولکولی آسفالتین‌ها در بررسی پیوستگی افقی مخزن: مطالعه موردی مخزن بنگستان در یکی از میادین فروافتادگی دزفول زمین‌شناسی نفت Petroleum Geology مقاله پژوهشی Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span dir="RTL" lang="FA">بخش‌بندی مخزنی پدیده‌ای است که در اثر حضور سدهای جریانی، مخزن هیدروکربنی به نواحی مجزا با رفتارهای جریانی متفاوت تفکیک می‌شود. شناسایی دقیق این سدهای جریانی و نواحی مختلف مخزنی برای مدیریت بهینه میدان، برآورد صحیح ذخیره، طراحی مناسب محل چاه‌ها و به‌طورکلی برای کلیه تصمیمات آینده میدان از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به اهمیت مطالعه بخش‌بندی مخزنی در میادین نفتی ایران، در این مقاله پیوستگی افقی در مخزن بنگستان یکی از میادین فروافتادگی دزفول مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور از روش جدید و کارآمد استفاده از خصوصیات ساختاری آسفالتین‌ها با استفاده از طیف‌سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه (FTIR)&nbsp;&nbsp;بهره گرفته شد. آسفالتین‌ها ترکیبات ماکرومولکولی با ساختاری مشابه کروژن هستند که به دلیل پایداری در برابر فرآیندهای ثانویه‌ای مانند تجزیه زیستی و آب‌شویی، شاخص مناسبی برای به دست آوردن اثر انگشت نفت خام و ارزیابی ناهمگنی ترکیب مخزن به‌شمار می‌روند. در این مطالعه، چهار نمونه نفت خام از چاه‌های تولیدی مخزن بنگستان تهیه و توسط آنالیز FTIR&nbsp;&nbsp;</span><span dir="RTL">اندیس‌های ساختاری مختلف شامل شاخص‌های آلیفاتیکی، آروماتیکی، شاخه‌دار و جانشینی به منظور مقایسه خصوصیات ساختاری آسفالتین‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد نمونه S-1&nbsp;</span><span dir="RTL" lang="FA">&nbsp;از نظر اندیس‌های ساختاری و ترکیب شیمیایی تفاوت معناداری با سایر نمونه‌ها (S-2, S-3 و S-4)&nbsp;دارد. این موضوع بیانگر اختلاف در اثر انگشت نفت خام در چاه‌های مورد مطالعه است و این تفاوت در نتیجه حضور سد جریانی در مخزن بنگستان ایجاد شده است. برای تایید نتایج از داده‌های فشار نیز استفاده شد که داده‌های فشار نیز گرادیان فشار متفاوتی برای چاه </span>S-1<span dir="RTL"> در مقابل سایر چاه‌ها در مخزن بنگستان نشان داد و حضور سد جریانی را تایید می‌کند؛ لذا استفاده از خصوصیات ساختاری آسفالتین‌ها به عنوان روشی کارآمد، کم هزینه، آسان و با نتایج مشابه داده‌های مهندسی مخزن در شناسایی ناپیوستگی‌های مخزنی مطرح می‌باشد.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;">Reservoir compartmentalization is a phenomenon whereby the presence of flow barriers divides a hydrocarbon reservoir into separate zones with distinct flow behaviors. Accurate identification of these flow barriers and the various reservoir zones is crucial for optimal field management, accurate reserve estimation, proper well placement design, and, in general, for all future field development decisions. Given the significance of studying reservoir compartmentalization in Iranian oil fields, this paper investigates lateral continuity in the Bangestan reservoir in one of the fields from the Dezful Embayment. For this purpose, a novel and efficient approach was employed, utilizing the structural characteristics of asphaltenes through Fourier-transform infrared (FTIR) spectroscopy. Asphaltenes are macromolecular compounds with a structure similar to kerogen. Due to their stability against secondary processes, such as biodegradation and water washing, they serve as reliable indicators for obtaining oil fingerprints and assessing fluid composition heterogeneity within a reservoir. In this study, four crude oil samples were collected from producing wells in the Bangestan reservoir and analyzed by FTIR to determine various structural indices, including aliphatic, aromatic, branched, and substitution indices, to compare the structural characteristics of different asphaltenes. The results showed that sample S-1 exhibited significant differences in structural indices and chemical composition compared to the other samples (S-2, S-3, and S-4). This issue indicates a difference in crude oil fingerprints among the studied wells, which is attributed to the presence of a flow barrier in the Bangestan reservoir. To confirm these results, pressure data were also analyzed, which revealed a different pressure gradient for well S-1 compared to the other wells, further supporting the presence of a flow barrier. Therefore, the use of structural characteristics of asphaltenes is considered an efficient, low-cost, and straightforward method, providing results comparable to reservoir engineering data in identifying reservoir discontinuities.</span></span></span></span></div> زون‌بندی مخزنی, آسفالتین‌ها, طیف‌سنجی مادون قرمز (FTIR), مخزن بنگستان, فروافتادگی دزفول. Reservoir compartmentalization, Asphaltenes, Fourier Transform Infrared spectroscopy (FTIR), Bangestan reservoir, Dezful Embayment. 317 341 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-667-3&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Asemani مرتضی آسمانی m.asemani@khu.ac.ir 10031947532846006172 10031947532846006172 Yes Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Marjan Saeidi مرجان سعیدی m.saeedi@petroiran.com 10031947532846006173 10031947532846006173 No PetroIran Development group شرکت توسعه پترو ایران Arezou Rezaei آرزو رضایی a_rezaei@aut.ac.ir 10031947532846006174 10031947532846006174 No AmirKabir University of Technology دانشگاه صنعتی امیرکبیر