Kaveh Cholcheh M, Alijani F, Nassery H R. Assessment of landfill and municipal wastewater impact on groundwater in the aquifer of Hamzeh city, northeast of Dezful, using the self-organizing map method. KJES 2025; 11 (2) :411-432
URL:
http://gnf.khu.ac.ir/article-1-2961-fa.html
کاوه چلچه محمد، علیجانی فرشاد، ناصری حمیدرضا. ارزیابی تأثیر لندفیل و فاضلاب شهری بر آبهای زیرزمینی آبخوان شهر حمزه، شمالشرق دزفول، با روش نگاشت خودسازمانده. علوم زمین خوارزمی. 1404; 11 (2) :411-432
URL: http://gnf.khu.ac.ir/article-1-2961-fa.html
1- دانشگاه شهید بهشتی
2- دانشگاه شهید بهشتی ، f_alijani@sbu.ac.ir
چکیده: (240 مشاهده)
شهر حمزه در شرق شهر دزفول در سالهای اخیر با مشکل آلوده شدن چاههای آب شرب به نیترات شهری روبرو شده و منشأ لندفیل و فاضلاب بهعنوان منشأ احتمالی این آلودگی مطرح شدهاند. به منظور مطالعه منشأ نیترات و تأثیر عوامل زمینشناسی، از 10 حلقه چاه بهرهبرداری در دیماه 1396، مرداد و آبانماه 1397 نمونهبرداری شد. نمونهها برای تعیین غلظت یونهای اصلی و نیترات آنالیز شدند. تحلیل آماری، تحلیل عاملی، شاخص اشباع، نمودار پایپر و نقشههای همارزش هدایت الکتریکی و کلر، انحلال هالیت را به عنوان مهمترین عامل زمینشناسی تأثیرگذار بر هیدروشیمی آب زیرزمینی شناسایی کردند. بر اساس خوشهبندی سلسهمراتبی و نگاشت خودسازمانده، نمونهها به سه گروه تقسیم شدند، گروه اول در شمال منطقه مورد مطالعه دارای کمترین مقادیر EC (حدود 500 میکروموهس بر سانتیمتر) و مواد محلول است، گروه سوم در جنوب منطقه دارای بیشترین مقادیر EC (حدود 1000 میکروموهس بر سانتیمتر) و مواد محلول است. گروه دوم در میانه منطقه مورد مطالعه دارای مقادیر حد واسط دو گروه دیگر است. افزایش هدایت الکتریکی از گروه 1 به 3 ناشی از انحلال هالیت موجود در سازند آغاجاری و لهبری است. در تحلیلهای قبل نیترات ارتباطی با سایر متغیرها نشان نداد. بر اساس نقشههای هم نیترات بالاترین غلظت نیترات در جنوب شهر و در جهت جریان آب زیرزمینی مشاهده شد. همچنین در انتهای فصل کشاورزی غلطت بالای نیترات در مناطق کشاورزی مشاهده میشود. بنابراین فاضلاب شهری عامل اصلی و کشاورزی عامل فرعی آلودگی نیترات در منطقه مورد مطالعه است. اثر قابل توجهی از تأثیر لندفیل بر کیفیت آبخوان مشاهده نشد. نتایج این پژوهش کارایی روش SOM در خوشهبندی و شناسایی عوامل مؤثر بر کیفیت آب زیرزمینی را نشان داد.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
آبهای زیرزمینی دریافت: 1404/7/7 | پذیرش: 1404/10/4 | انتشار: 1404/10/10