جلد 11، شماره 2 - ( 10-1404 )                   جلد 11 شماره 2 صفحات 542-517 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Naghdi M, Shabanian E, Monsef I. Tectonic evolution of the Saqqez – Baneh structural zone in relation with the Zagros collision. KJES 2025; 11 (2) :517-542
URL: http://gnf.khu.ac.ir/article-1-2963-fa.html
نقدی مهدی، شبانیان اسماعیل، منصف ایمان. فرگشت تکتونیکی پهنه ساختاری سقز - بانه در پیوند با ناحیه برخوردی زاگرس. علوم زمین خوارزمی. 1404; 11 (2) :517-542

URL: http://gnf.khu.ac.ir/article-1-2963-fa.html


1- تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان ، mehdi_na@iasbs.ac.ir
2- تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
چکیده:   (426 مشاهده)
ناحیه برخوردی زاگرس حاصل همگرایی میان دو ورقه عربی و اوراسیا است، با روند شمال‌غرب-جنوب‌شرق کشیده شده است. در این میان پهنه ساختاری سقز- بانه، در شمال‌غرب کوهزاد زاگرس و بخشی از پهنه آذرین - دگرگونی سنندج-سیرجان، دارای روند ساختاری شمال‌شرق-جنوب‌غرب است که بسیار متفاوت از روند عمومی زاگرس دیده می‌شود. باتوجه به اینکه فرآیندهای تکتونیکی این ناحیه با تاریخچه تحول کوهزاد زاگرس گره خورده است، مطالعه آن به درک تاریخچه دگرریختی قاره‌ای در زاگرس کمک می‌کند. تحلیل جنبشی، هندسی و دینامیکی این پهنه، بازسازی وضعیت تنش دیرینه و جهت‌یابی محورهای فشردگی و کشیدگی مسبب دگرریختی‌های نگاشته شده در پهنه راندگی را ممکن کرده است. بر پایه این مجموعه داده و مشاهدات، نشان بارزی از چرخش‌های ساختاری به دور محور شاقولی و تغییرات محلی ناشی از آن در میدان تنش پیرامون پهنه راندگی دیده نمی‌شود. در واقع، هر دو بخش شمالی و جنوبی پهنه راندگی، با روند نزدیک به عمود بر هم، بخشی از یک ساختار از-پیش-‌موجود هستند که در زمان جایگیری راندگی در یک وضعیت تنش همگن ایجاد شده‌اند. هر بخش از این پهنه، بسته به ارتباط آن با پهنه برش، هندسه و سازوکار ساختاری منحصر به خود را بروز داده است. داده‌های ساختاری از بخش‌های مختلف راندگی نشان می‌دهد که در زمان فعالیت بخش شمالی به عنوان یک راندگی ‌زاگرسی، بخش جنوبی آن به صورت یک رمپ جانبی موازی با پهنه ساختاری سقز- بانه و با سازوکار مورب‌لغز چپ‌بر حرکت کرده است. وجود این ساختار قدیمی باعث تسهیل پیشروی لبه راندگی اصلی به سمت غرب شده و در فرگشت ساختاری منطقه به عنوان یک ساختار عرضی ایفای نقش می‌کرده است. بر این اساس، پهنه ساختاری سقز- بانه، مشابه روند تکتونیکی شناخته شده موته-لایبید، این واقعیت را نشان می‌دهد که تحولات حین باز و بسته شدن نئوتتیس نتوانسته لبه جنوب‏غربی خردقاره ایران‏مرکزی را به طور کامل تغییر شکل دهد.
 
متن کامل [PDF 4062 kb]   (61 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: تکتونیک
دریافت: 1404/8/12 | پذیرش: 1404/9/29 | انتشار: 1404/10/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به علوم زمین خوارزمی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Kharazmi Journal of Earth Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb