جلد 11، شماره 2 - ( 10-1404 )                   جلد 11 شماره 2 صفحات 460-433 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.22034/KJES.2025.11.2.102062
‎ 20.1001.1.2538449.1404.11.2.7.8
Research code: 40402454

XML English Abstract Print

تحلیل مقایسه‌ای توانایی روش‌های پتروفیزیکی و آماری در بازتاب شاخص‌های زمین‌شناسی سازند کنگان، بخش مرکزی خلیج فارس
وحید توکلی*1 ، علی‌اکبر جهان‌پناه2 ، مهدی نخستین مرتضوی3
1- دانشگاه تهران ، vtavakoli@ut.ac.ir
2- دانشگاه تهران
3- جهاد دانشگاهی
چکیده:   (313 مشاهده)
ناهمگنی مخازن کربناته ناشی از تغییرات سنگ‌شناسی، بافتی و دیاژنزی سبب می‌شود که رفتار جریان سیال درون این سنگ‌ها پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی باشد. این پژوهش با هدف تحلیل توانایی روش‌های پتروفیزیکی و آماری در بازتاب شاخص‌های زمین‌شناسی سازند کنگان در بخش مرکزی خلیج فارس انجام شده است. در این راستا، داده‌های مغزه و مقاطع نازک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت تا ارتباط میان ویژگی‌های زمین‌شناسی و نتایج حاصل از روش‌های پتروفیزیکی و آماری بررسی شود. داده‌ها شامل اندازه‌گیری‌های تخلخل و تراوایی، درصد اجزای سنگ‌شناسی و پارامترهای دیاژنزی شامل نوع و نرخ سیمانی‌شدن، فشردگی و دولومیتی ‌شدن بودند. برای طبقه‌بندی داده‌ها از چهار رویکرد استفاده شد که شامل روش‌های (1) وینلند، (2) شاخص منطقه جریان، (3) روش آماری جنکس بر پایه تخلخل و ترکیب تخلخل-تراوایی و (4) همچنین شاخص جدیدی با عنوان شاخص کیفیت زمین‌شناسی تعریف گردید که از ترکیب درصد دولومیت، تخلخل مفید و نرخ سیمانی‌شدن به عنوان کنترل‌کننده‌های اصلی کیفیت مخزنی، حاصل شد. نتایج نشان داد که در تمامی روش‌ها، روند افزایشی کیفیت مخزنی از گروه‌های پایین به بالا با افزایش دولومیت، کاهش سیمانی‌شدن و کاهش انیدریت همراه است. در روش شاخص منطقه جریان و جنکس بر پایه شاخص کیفیت زمین‌شناسی، جدایش سنگ‌ها از نظر ویژگی‌های سنگ‌شناسی و پتروفیزیکی منظم‌تر و قابل تفسیرتر از سایر روش‌ها بود. میانگین تخلخل و تراوایی از حدود ۸ درصد و ۳ میلی‌دارسی در گروه‌های پایین تا بیش از ۲۲ درصد و ۲۳۰ میلی‌دارسی در گروه‌های بالاتر تغییر می‌کند که بیانگر سازگاری قوی میان کیفیت مخزنی و فرآیندهای دیاژنزی است. روش وینلند مرزهای کلی را به‌خوبی تعیین کرد اما حساسیت کمتری به تفاوت‌های سنگ‌شناسی داشت. در مجموع، نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که ترکیب داده‌های زمین‌شناسی با روش‌های آماری و پتروفیزیکی و تحلیل جنکس، می‌تواند تصویر دقیق‌تر و واقع‌گرایانه‌تری از ناهمگنی‌های مخزنی در سازندهای کربناته ارائه دهد و در مدل‌سازی مخازن پیچیده به ‌کار رود.
واژه‌های کلیدی: وینلند، شاخص منطقه جریان، روش آماری جنکس، شاخص کیفیت زمین‌شناسی.
متن کامل [PDF 2377 kb]   (116 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی
دریافت: 1404/7/2 | پذیرش: 1404/9/25 | انتشار: 1404/10/10
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.