Research code: مقاله مستخرج از پایان نامه
1- دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان ، elhame-mardani@iasbs.ac.ir
2- دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
3- -
2- دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
3- -
چکیده: (334 مشاهده)
رخداد برخورد صفحهی عربستان-اوراسیا یکی از فرآیندهای کلیدی در درک تکامل بخش میانی کمربند آلپ-هیمالیا به شمار میرود. تکامل سامانههای رسوبی-ساختاری کمربندهای کوهستانی زاگرس، البرز، تالش، قفقاز بزرگ و کوچک و حوضههای رسوبگذاری خزر جنوبی، کورا و ایران مرکزی در پیوند با این رخداد مهم بودهاست. این فرآیند علاوه بر تغییرات ساختاری و زمینساختی چشمگیر در مقیاس ناحیهای، تحول بنیادی در الگوهای رسوبگذاری و تکامل حوضههای پشت کمانی و پیش بوم ایجاد کردهاست. این حوضهها بهعنوان آرشیوهای رسوبی حساس، توالیهای ضخیم و متنوع رسوبی را حفظ کردهاند که گذار تدریجی از شرایط فرورانش به برخورد قارهای و وقایع ژئودینامیکی و تکتونیکی رخ داده را آشکار میسازند. از برجستهترین شاخصهای این گذار، ثبت سطوح ناپیوستگی در توالیهای چینهشناسی است. این ناپیوستگیها، بازتاب فرآیندهایی چون بالاآمدگیهای پالسی، تغییرات ناگهانی در رژیمهای رسوبی، تغییرات نرخ رسوبگذاری، ورود حجم عظیم رسوبات آواری و وقفههای کوتاه یا بلندمدت در رسوبگذاری هستند. شواهد متعدد و بررسیهای انجامشده در کمربندهای زاگرس، البرز، تالش و قفقاز نشان میدهد که زمانبندی و ویژگیهای این ناپیوستگیها ناهمگام بوده و وابستگی مستقیمی به پویایی محلی هر بخش از کمربند دارد. در حوضهی مغان و خزر جنوبی نیز گذار از رسوبات عمیق دریایی به واحدهای دلتایی و قارهای، همراه با افزایش چشمگیر نرخ رسوبگذاری است و ظهور ناپیوستگیهای منطقهای، گواهی بر آغاز فاز برخوردی و کوهزایی مرتبط با آن است. تطابق ناپیوستگیها در پهنه های ساختاری-رسوبی نشان میدهد که اگرچه زمانبندی دقیق رویدادها ممکن است کمی متفاوت باشد، یک الگوی کلی از تشدید تدریجی کوهزایی از ائوسن-الیگوسن به سمت میوسن میانی و سپس اوج آن در پلیوسن-کواترنری در تمامی این کمربندهای کوهزایی مرتبط با بسته شدن اقیانوس نئوتتیس مشهود است.
واژههای کلیدی: برخورد عربستان–اوراسیا، حوضههای پیش بوم و پشت کمانی، ناپیوستگیهای چینهشناسی، کمربند کوهزایی زاگرس، البرز، قفقاز بزرگ و کوچک، تالش، حوضه خزر جنوبی و مغان.برخورد عربستان–اوراسیا، حوضههای پیش بوم و پشت کمانی، ناپیوستگیهای چینهشناسی، کمربند کوهزایی زاگرس، البرز، قفقاز بزرگ و کوچک، تالش، حوضه خزر جنوبی و مغان.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
