Mousavi S S, Saberi Nasr A, Rahimzadeh F. Determination of the origin and zoning of nitrate contamination in the groundwater of Izeh Plain with a hydrochemical-statistical approach. KJES 2025; 11 (2) :488-516
URL:
http://gnf.khu.ac.ir/article-1-2969-fa.html
موسوی سید ساجدین، صابری نصر امیر، رحیم زاده فاطمه. تعیین منشأ و پهنهبندی آلودگی نیترات در آب زیرزمینی دشت ایذه با رویکرد هیدروشیمیایی-آماری. علوم زمین خوارزمی. 1404; 11 (2) :488-516
URL: http://gnf.khu.ac.ir/article-1-2969-fa.html
1- دانشگاه شهید چمران اهواز ، s.mousavi@scu.ac.ir
2- دانشگاه شهید چمران اهواز
چکیده: (154 مشاهده)
نیترات یکی از مهمترین آلوده کننده های آب زیرزمینی در سراسر جهان است که میتواند مشکلات زیست محیطی به همراه داشته باشد و سلامتی انسانها را به خطر بیندازد. در این پژوهش، کیفیت آب زیرزمینی، غلظت و منشا نیترات در آبخوان دشت ایذه و نیز تاثیر کاربری اراضی بر این آلودگی مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور از آب 21 چاه بهره برداری در دو فصل تر و خشک سال آبی 1401-1400 نمونه برداری شد و مورد آنالیز قرار گرفتند. نتایج این آنالیزها نشان دادند که تیپ آب زیرزمینی عمدتاً بیکربناته-کلسیک منیزیک است و حدود 23/81 درصد نمونه ها دارای غلظت فراتر از مقدار مجاز استاندارد آب شرب ایران و سازمان بهداشت جهانی است. مقدار نیترات در فصل خشک بین 13/40 تا 103 (میانگین 37/31) میلی گرم در لیتر و در فصل تر بین 9 تا 125/7 (میانگین 34/34) میلی گرم در لیتر در این آبخوان متغیر است. ترسیم نقشه پهنهبندی نیترات موید آن هستند که نواحی دارای بیشترین مقدار آلودگی در اطراف تالاب آب بندان در جنوب شرق و حاشیه جنوبی دشت ایذه و جنوب غربی این شهر قرار دارند. تلفیق داده های نسبت های یونی NO3-/Cl-،،K+/Cl- و Cl-/Na+ و نیز تحلیل عاملی مبین آن است که منشا نیترات در این آبخوان عمدتاً ناشی از استفاده بی رویه از کودهای نیتراته، انباشت فضولات حیوانی و نبود شبکه فاضلاب و تصفیه خانه بهداشتی در این منطقه است. این موضوع با انطباق نقشه کاربری اراضی منطقه با نقشه پهنه بندی نیترات نیز تایید شده است.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
آبهای زیرزمینی دریافت: 1404/6/20 | پذیرش: 1404/9/3 | انتشار: 1404/10/10