جلد 11، شماره 2 - ( 10-1404 )
جلد 11 شماره 2 صفحات 487-461 |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- دانشگاه خوارزمی
2- دانشگاه خوارزمی ،rastegar.m@khu.ac.ir
2- دانشگاه خوارزمی ،
چکیده: (278 مشاهده)
پدیده جزیره گرمایی شهری (Urban Heat Island - UHI) بهعنوان یکی از اثرات مهم توسعه شهرنشینی و صنعتی شدن، موجب افزایش دمای سطح زمین در نواحی شهری نسبت به مناطق پیرامون میشود. این مطالعه به بررسی تغییرات فصلی دمای سطح زمین (Land Surface Temperature – LST) و شدت جزیره گرمایی سطحی شهری (Surface Urban Heat Island – SUHI) در شهرستان اصفهان با استفاده از دادههای سنجنده های MODIS و TIRS میپردازد. تصاویر ماهوارهای برای بازه زمانی 2018 تا 2023 در محیط Google Earth Engine (GEE) فراخوانی و پردازش شدند. سه روش مختلف مبتنی بر اختلاف دمای مناطق شهری با مناطق روستایی، کشاورزی و پهنههای آبی برای محاسبه شدت SUHI به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که شدت جزیره گرمایی در طول شب بالاتر است، درحالیکه در طول روز پدیده «جزیره خنک شهری» مشاهده میشود. این موضوع نقش مهم خاکهای عریان و باتلاقها را در ایجاد وارونگی جزیره حرارتی نشان میدهند. پوشش گیاهی، ضریب بازتاب (سپیدایی) و ارتفاع از مهمترین متغیرهای بیوفیزیکی مؤثر بر دمای سطح زمین شناخته شدند و روابط همبستگی معناداری بین آنها با LST یافت شد. بیشترین مقدار پوشش گیاهی در ماههای بهار مشاهده میشود که از طریق اثرات تبخیر و تعرق به کاهش دما میانجامد. همچنین، افزایش ضریب بازتاب باعث کاهش جذب گرمای سطح زمین میشود. یافتهها بیانگر نقش برجسته تعاملات حرارتی میان مناطق شهری، روستایی و آبی در شکلگیری SUHI و اهمیت مدیریت پوشش گیاهی و بهکارگیری مصالح با سپیدایی بالا برای کاهش اثرات منفی این پدیده است. در شهرهای نیمهخشک مانند اصفهان، پدیده جزیره حرارتی شهری ممکن است در طول روز به شکل جزیره خنک و در شب بهصورت جزیره حرارتی مشاهده شود. بنابراین، برای مدلسازی دقیق این پدیده، ضروری است دادههای سنجشازدور هم در روز و هم در شب جمعآوریشده و شاخصهای مرتبط با دقتی ویژه موردتوجه قرار گیرند.
واژههای کلیدی: جزیره حرارتی شهری سطحی، جزیره خنک شهری سطحی، متغیرهای بیوفیزیکی، شهرستان اصفهان، سنجش از دور
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
زمینشناسی زیستمحیطی
دریافت: 1404/7/20 | پذیرش: 1404/9/27 | انتشار: 1404/10/10
دریافت: 1404/7/20 | پذیرش: 1404/9/27 | انتشار: 1404/10/10
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |