fa ژئوشیمی و ترموبارومتری سنگ‎های آذرین مافیک کمپلکس آلمابولاغ (شمال غرب ایران) پترولوژی Petrology <p dir="RTL" style="margin-right:1.0cm;">کمپلکس آلمابولاغ در شمال غرب استان همدان و در پهنۀ ساختاری سنندج-سیرجان قرار دارد و شامل سنگ<span dir="LTR">&lrm;</span>های دگرگونی درجه پایین و دو تودۀ نفوذی فلسیک و مافیک است. این تحقیق در مورد تودۀ نفوذی مافیک کمپلکس آلمابولاغ است. سنگ<span dir="LTR">&lrm;</span>های این توده بافت<span dir="LTR">&lrm;</span>های افیتیک، ساب افیتیک و اینترگرانولار دارند و دارای&nbsp; کانی<span dir="LTR">&lrm;</span>های اصلی پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، آمفیبول و با فراوانی کم‌تر کانی<span dir="LTR">&lrm;</span>های کوارتز، آلکالی فلدسپار و کانی<span dir="LTR">&lrm;</span>های اُپک هستند. کانی<span dir="LTR">&lrm;</span>های ثانویه این توده شامل کانی<span dir="LTR">&lrm;</span>های اپیدوت، کلریت و آمفیبول<span dir="LTR">&lrm;</span>هایی است که در حاشیۀ کلینوپیروکسن‌ها تشکیل شده<span dir="LTR">&lrm;</span>اند. شیمی کانی<span dir="LTR">&lrm;</span>های این توده شامل کلینوپیروکسن از نوع&nbsp; اوژیت، آمفیبول از نوع چرماکیت، پلاژیوکلاز در محدودۀ آندزین تا لابرادوریت، آلکالی فلدسپار از نوع آنورتوکلاز و کانی<span dir="LTR">&lrm;</span>های اُپک از نوع ایلمنیت است. سری ماگمایی تودۀ مافیک کمپلکس آلمابولاغ بر مبنای شیمی سنگ کل کالکوآلکالن است و عنصر <span dir="LTR">Nb</span> نرمالیزه شده به گوشتۀ اولیه، آنومالی منفی دارد که معرف محیط‌های فرورانشی است. بر مبنای شیمی کانی پیروکسن سری ماگمایی تودۀ نفوذی مافیک آلمابولاغ&nbsp; از نوع کالکوآلکالن و محیط تکتونیکی آن مربوط به محیط<span dir="LTR">&lrm;</span>های فرورانشی است. جای‌گیری این توده بر اساس ترمومتر پیروکسن-آمفیبول و بارومتر آمفیبول در حرارت 900-750 درجه سانتی‌گراد و فشار (عمق) 7-6 کلیوبار است. ماگمای اولیۀ تودۀ نفوذی مافیک کمپلکس آلمابولاغ بر مبنای نسبت<span dir="LTR"> Sm/Yb </span>و<span dir="LTR"> La/Sm </span>از ذوب بخشی گارنت-اسپینل لرزولیت منشأ گرفته و در اواخر ژوراسیک-اوایل کرتاسه در مناطق فرورانشی قبل از بسته شدن کامل نئوتتیس در زون سنندج-سیرجان تشکیل شده است.</p> <p>The Almabulagh complex is located in the Sanandaj-Sirjan structural zone, NW of Hamadan. This complex consists of low-grade metamorphic rocks and two intrusions of felsic and mafic rocks. In this research, we studied the mafic intrusion. The intrusion has ophitic, subophitic and inter-granular textures and is mainly composed of plagioclase, clinopyroxene, amphibole and minor amounts of K-feldspar, quartz and opaque minerals. Secondary minerals include epidote, chlorite and amphiboles formed in the rim of clinopyroxene. Clinopyroxene is of augite type<a name="_GoBack"></a>; amphibole is tschermakite; plagioclase is in the range of andesine-labradorite; K-feldspar is anorthoclase; and the opaque mineral is ilmenite. According to the bulk rock geochemistry and mineral chemistry of clinopyroxene<span dir="RTL">,</span> the mafic intrusion of the Almabulagh complex has been crystallized from a calc-alkaline magma and is related to subduction zone. In spider diagrams Nb displays a distinctive negative anomalies compared to the primitive mantle, which suggest a possible subduction-related magmatism. Emplacement temperature and pressure of mafic rocks measured by pyroxene-amphibole thermometer and amphibole barometer indicate temperature and pressure ranges of 750 to 900 &deg;C and 6 to 7 kbar, respectively. Based on Sm/Yb and La/Sm ratios, the parental melt of the mafic rocks of the Almabulagh complex derived from partial melting of garnet&ndash;spinel lherzolite. According to the bulk rock geochemistry and mineral chemistry of the mafic rocks, they formed in a subduction area during Late Jurassic-Early Cretaceous before the Neo-Tethys closure in Sanandaj-Sirjan zone.</p> سنندج-سیرجان, کمپلکس توده نفوذی مافیک آلمابولاغ, شیمی کانی‎ها, ترموبارومتری Sanandaj-Sirjan, Almabulagh complex, Mafic intrusion, Mineral chemistry, Thermo-barometry. 137 154 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-26-1&slc_lang=fa&sid=1 محبوبه جمشیدی بدر m_jamshidi@pnu.ac.ir 10031947532846001500 10031947532846001500 Yes گروه زمین‌‌شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران