fa پتروژنز و جایگاه تکتونیکی باتولیت بزمان، جنوب شرق ایران پترولوژی Petrology <p style="text-align: justify; "><span dir="RTL">باتولیت بزمان در جنوب شرق ایران و در حاشیۀ جنوبی بلوک لوت قرار دارد. این مجموعه نفوذی با طیف سنگ‌شناسی آلکالی‌گرانیت، گرانیتوئید حدواسط (کوارتزمونزونیت-کوارتزمونزودیوریت-گرانودیوریت) و گابرو همراه با دایک‌های لوکوکرات (آپلیتی) در درون سنگ‌های رسوبی پالئوزوئیک بالایی نفوذ کرده و سبب ایجاد هالۀ دگرگونی در سنگ‌های پیرامون شده است. </span><span dir="RTL">نسبت </span>A/NK>1<span dir="RTL"> و 1></span> A/CNK<span dir="RTL">نشان‌دهندۀ ماهیت متاآلومینوس گرانیتوئیدهاست. </span><span dir="RTL">نسبت‌های اولیه </span>⁸⁷Sr/⁸⁶Sr<span dir="RTL"> نمونه‌های بزمان </span><0.706)<span dir="RTL">) است که نشان‌دهندۀ خاستگاه ماگمایی نوع </span>I<span dir="RTL"> است. </span><span dir="RTL">از طرفی خصوصیات ژئوشیمیایی و کانی‌شناسی نیز نشان‌گر تیپ </span>I<span dir="RTL"> باتولیت بزمان است</span><span dir="RTL">. </span><span dir="RTL">در نمودارهای هارکر روند تغییرات عناصر اصلی و فرعی با حصول گرانیتوئیدها از طریق فرایند تفریق ماگمایی از گابروها سازگاری نداشته که این مسئله با آرایش الگوهای نمودارهای عنکبوتی و عناصر نادر</span> <span dir="RTL">خاکی نرمال شده نیز تأیید می‌شود. </span><span dir="RTL">در نمودارهای چند عنصری نرمال شده، عناصر لیتوفیل بزرگ یون</span>(LILE) <span dir="RTL">&nbsp;مانند </span>Rb<span dir="RTL"> و </span>K <span dir="RTL">آنومالی مثبت داشته در حالی‌که عناصر با قدرت میدان بالا</span>(HFSE) <span dir="RTL">&nbsp;مانند </span>Ti<span dir="RTL">، </span>&nbsp;Nb<span dir="RTL">و </span>&nbsp;Ta<span dir="RTL"> دارای آنومالی منفی هستند. </span><span dir="RTL">با توجه به ژئوشیمی عناصر اصلی، </span><span dir="RTL">مانند نسبت‌ کم </span>(Na₂O+K₂O)/(MgO+FeO+TiO₂)<span dir="RTL">، </span>K₂O/Na2O <span dir="RTL">و </span>/(MgO+FeO+TiO₂) Al₂O₃<span dir="RTL"> و نیز مقادیر زیاد </span>CaO/Al₂O₃ <span dir="RTL">و </span>CaO+FeO+MgO+TiO₂<span dir="RTL">،</span><span dir="RTL"> گرانیتوئیدهای حدواسط منطقه شباهت زیادی به مذاب‌های بخشی حاصل از یک منشأ آمفیبولیتی/ متابازالتی دارند. به‌علاوه مدل‌سازی عناصر کمیاب نیز نشان می‌دهد گرانیتوئیدهای حدواسط منطقه می‌تواند از ذوب بخشی دهیدراسیون بین ۱۰ تا ۳۰ درصد از یک منشأ آمفیبولیتی و با حضور مجموعه کانی‌های رستیتی پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، ارتوپیروکسن و اکسیدهای آهن- تیتان حاصل شود. </span><span dir="RTL">بر اساس اختصاصات شیمیایی، </span><span dir="RTL">باتولیت بزمان در یک محیط قوس آتشفشانی (حاشیه فعال قاره‌ای) تشکیل شده است. از این رو، به‌نظر می‌رسد در زمان کرتاسه پسین، در موقعیت حاشیۀ جنوبی بلوک لوت یک حاشیه فعال وجود داشته که ناشی از</span><span dir="RTL"> فرورانش لیتوسفر اقیانوسی شاخه‌ای از نئوتتیس به زیر حاشیۀ جنوبی اورازیا</span><span dir="RTL">ست. طبق مدل جدیدی که در این تحقیق ارائه شده فرورانش یاد شده ممکن است متفاوت از فرورانش کنونی در منطقه مکران و در ارتباط با یک حوضه اقیانوسی در جنوب خرده قاره ایران مرکزی در موقعیت فرونشست جازموریان باشد.&nbsp;</span></p> <p>The Bazman batholith is located in the south of Lut block, southeastern Iran. The intrusive rocks include alkali granite, intermediate granitoid (quartz-monzonite, quartz-monzodiorite and granodiorite), gabbro and some leucocratic dykes (aplitic) which have been intruded into upper Paleozoic sedimentary rocks and causing a contact metamorphic aureole. In the granitoids, A/NK>1 and A/CNK<1 ratios are indicative of metaluminous nature. Initial ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr ratios for the Bazman samples (<0.706), are consistent with I-type magmatic sources. Furthermore, based on chemical characteristics and mineralogy, the granitoids are I-type. In the Harker diagrams major and trace elements variations are not consistent with generation of granitoids from gabbros via magmatic differentiation process which is also confirmed by the normalized REEs and multi-element diagrams. In the normalized multi-element diagrams, light ion lithophile elements (LILE) such as K and Rb display positive anomaly whereas high field strength element (HFSE) such as Ti, Nb and Ta represent negative anomaly. Based on major elements geochemistry including low (Na₂O+K₂O)/(MgO+FeO+TiO₂), K₂O/Na₂O and Al₂O₃/(MgO+FeO+TiO₂) ratios and high CaO/Al₂O₃ and CaO+FeO+MgO+TiO₂ contents, intermediate granitoids are similar to those ofpartial melts of amphibolite/metabasalt sources. In addition, trace elements modeling show that the intermediate granitoids can be produced by dehydration partial melting (10 to 30%) from an amphibolitic source and restite minerals assemblage of plagioclase, clinopyroxene, orthopyroxene and Fe-Ti oxides. Based on major element geochemistry, the intermediate granitoids are comparable with the partial melts originating from a metabasaltic/amphibolitic source. Geochemical characteristics suggest that the Bazman batholith has been formed in a volcanic arc setting (active continental margin). Therefore, it seems that during upper-Cretaceous, the southern margin of the Lut block was an active continental margin due to the subduction of a Neo-Tethyan slab beneath southern margin of Eurasia. Here we proposed a new model in which the oceanic basin of southern Lut was probably different from the ocean which is now subducting beneath the Makran. Instead it was a closed oceanic basin beneath Jazmurian depression.&nbsp;</p> گرانیتوئید, تیپ I, قوس آتشفشانی, بزمان, ایران. granitoid, I- type, volcanic arc, Bazman, Iran 133 156 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-59-1&slc_lang=fa&sid=1 لیلا واحدی 10031947532846001909 10031947532846001909 Yes دانشگاه خوارزمی، دانشکده علوم زمین، گروه زمین‌شناسی، مرتضی دلاوری 10031947532846001910 10031947532846001910 No دانشگاه خوارزمی، دانشکده علوم زمین، گروه زمین‌شناسی، اصغر دولتی 10031947532846001911 10031947532846001911 No دانشگاه خوارزمی، دانشکده علوم زمین، گروه زمین‌شناسی، علی محمدی 10031947532846001912 10031947532846001912 No دانشگاه صنعتی زوریخ (ETH-Zurich) سوییس