fa ارزیابی موانع درون مخزنی برای شناخت تأثیرات آن‌ها بر مطبق‌ شدگی سازندهای دالان و کنگان، بخش مرکزی خلیج فارس رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی Sedimentology and Sedimentary Rocks مقاله پژوهشی Original Research <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در حوضۀ خلیج</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy; </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">فارس</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، در </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سازندهای دالان و کنگان که میزبان عمده مخازن گازی هستند به‌دلیل تغییرات رخساره‌ای و دیاژنزی شدید</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> ناهمگنی سنگ‌شناسی در مقیاس‌های مختلفی دیده می‌شود که موجب ایجاد مطبق‌شدگی<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">[1]</span></span></span></a></span></span></span> در این سازندها شده<span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> است، به‌عبارت دیگر</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تجمع هیدروکربنی با لایه‌های نفوذناپذیری به چندین محفظه سیال/ فشار جداگانه تفکیک شده است. </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در این پژوهش با</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> بررسی رسوب‌شناسی سازندهای دالان و کنگان در یکی از میادین بخش مرکزی خلیج فارس، 11 ریزرخساره اصلی مربوط به 6 کمربند رخساره‌ای شناسایی شد.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بر اساس بررسی‌های پتروگرافی فرایندهای دیاژنزی سازندهای فوق شامل میکرایتی شدن، دولومیتی شدن، سیمانی شدن، استیلولیتی شدن، فشردگی و انحلال است. سپس با استفاده از داده‌های رسوب‌شناسی، تخلخل و تراوایی و</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">داده&shy;های فشار سازندی، موانع درون مخزنی موجود شناسایی شده و پتانسیل ایستا یا پویا بودن آن‌ها بررسی شد. نتیجه این پژوهش‌ها نشان داد که در مجموع 6 مانع درون مخزنی در این سازندها در بخش مرکزی خلیج فارس وجود دارد که پتانسیل پویا بودن را دارند. عامل اصلی در تشکیل این موانع درون مخزنی پویا، سیمان انیدریتی و فرآیندهای فشردگی شیمیایی است که سبب از بین‌رفتن تخلخل در این لایه‌ها شده است. حضور این موانع درون مخزنی پویا سبب شده تا فشارهای سازندی در بخش بالایی سازند کنگان و بخش پایینی عضو دالان بالایی بیش</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از سایر بخش</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های این سازندها باشد.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">این موانع درون مخزنی</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پویا نقش اساسی در</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">الگوی تولید میدان در افق‌های مختلف دارند</span></span></span> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1" style="text-align: left;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"><span style="font-size:8pt;">[1]</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">. Reservoir compartmentalization&nbsp;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></span></div> </div> <p>Dalan and Kangan formations hosting major gas reservoirs in Persian Gulf Basin, are compartmentalized due to the intense facies and diagenetic changes in various scales. This means that the petroleum accumulation has been segregated into a number of individual fluid/pressure compartments. In this research by studying the sedimentology of Dalan and Kangan formations in one of the fields in the central part of the Persian Gulf, 11 microfacies related to 6 facies zone have been recognized. Based on petrographic studies, diagenetic processes affected these formations are micritization, dolomitization, cementation, stylolitization, compaction and dissolution. Then, according to sedimentological, porosity and permeability and formation pressure data, intra reservoir barriers have been identified and their potential as dynamic or static barriers have been evaluated. The results of this study show that in central part of Persian Gulf, there are 5 barriers in these formations that have the dynamic potential for reservoir compartmentalization. Anhydrite cements and chemical compaction processes are the main factors controlling pore destruction in these dynamic barriers. These barriers caused high pressure in upper Kangan and lower section of upper Dalan member. Determined dynamic barriers will have a fundamental role in field production patterns in different horizons</p> مخازن کربناته, مطبق‌شدگی, سازند دالان, سازند کنگان, خلیج فارس Carbonate reservoirs, Reservoir compartmentalization, Dalan Formation, Kangan Formation, Persian Gulf 123 138 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-80-1&slc_lang=fa&sid=1 Nasrin Ebrahimi نسرین ابراهیمی nasrinebrahimi1988@yahoo.com 10031947532846003702 10031947532846003702 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Vahid Tavakoli وحید توکلی vtavakoli@ut.ac.ir 10031947532846003703 10031947532846003703 No University of Tehran دانشگاه تهران Hossain Rahimpour-Bonab حسین رحیم پور بناب rahimpor@ut.ac.ir 10031947532846003704 10031947532846003704 No University of Tehran دانشگاه تهران