Kharazmi Journal of Earth Sciences
علوم زمین خوارزمی
KJES
Basic Sciences
http://gnf.khu.ac.ir
1
admin
2538-449X
2981-1619
10.22034
fa
jalali
1396
9
1
gregorian
2017
12
1
3
2
online
1
fulltext
fa
شیمی بلور پریدوتیت های صحنه-هرسین: شواهدی بر ذوب بخشی گوشته پریدوتیتی در پهنۀ بالای فرورانش
Mineral Chemistry of Sahneh-Harsin Peridotites; Evidences for Partial Melting on Mantle Peridotite over the Subduction Zone
پترولوژی
Petrology
<span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">توده­های پراکنده پریدوتیتی که در جنوب شرق صحنه رخنمون دارند، بخشی از مجموعه افیولیتی زاگرس با ترکیب کانی­شناسی الیوین، پیروکسن و اسپینل هستند. سرپانتین و آمفیبول نیز در انواع دگرسان وجود دارند. داده­های حاصل از تجزیه ریز کاو الکترونی بیانگر آن است که الیوین­ها از نوع فورستریت با مقدار 88 الی 94 درصد دارند. پیروکسن­ها از نوع کلینوانستاتیت و دیوپسید بوده و مقادیر ناچیز </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">TiO<sub>2</sub></span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub></span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> دارند. اسپینل­ها نیز فقیر از آلومینیوم با عدد کروم 41/0</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">–</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> 51/0 هستند و ماهیت افیولیتی و تهی­شده دارند. در سرپانتین­ها مقدار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub></span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> 2/0 الی 2/2 درصد وزنی و مقدار سیلیس 15/34 الی 07/44 درصد وزنی است و از نوع کریزوتیل و لیزاردیت هستند. وجود سرپانتینهای دما پایین (لیزاردیت و کریزوتیل) و اسپینل­های اولیه نشانگر رخداد دگرسانی در دمای کم­تر از 500 درجۀ سانتیگراد است. در نمودارهای جدا کننده محیط زمین­ساختی بر اساس ترکیب شیمی کانی­ها، پیروکسن­ها مقادیر بیشتری از </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub></span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">MgO</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در مقایسه با پشته­های میان اقیانوسی دارند و ویژگی­های آنها مشابه با محیط پشت قوس است. چنین شواهدی توسط ترکیب شیمی اسپینل­ها نیز تأیید می­شود. بنا براین با توجه موقعیت ژئودینامیکی منطقه کرمانشاه و تمایل این کانی­ها به محیط­های پشت قوس، بنظر می­رسد این پریدوتیت­ها از درجات بالای ذوب بخشی یک گوشته تهی­شده و زیر اقیانوسی در یک محیط فرافرورانش-پشت قوس- تشکیل شده­اند و ویژگی­های مشابه با پریدوتیت­های حاصل از تفاله گوشته­ای دارند.</span></span><br>
Some Peridotite dismembered parts have outcropped in Southwest of Sahneh, as a part of Zagros ophiolite complex. These bodies contain olivine, pyroxene and spinel with some altered minerals such as serpentine and amphibole. Based on electron microprobe analyses, olivine composition is forsterite with Fo<sub>88-94</sub>. The composition of pyroxenes is diopside and clino­enstatite with low contents of TiO<sub>2</sub> and Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>. The spinels are poor in Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub> with Cr# number between 0.41-0.51 which indicate the ophiolitic and depleted mantle origin. The serpentines have Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub> content in the range of 0.2 to 2.2 wt.% with SiO<sub>2 </sub>content between 34.15 to 44.07 wt.% and are chrysotile and lizardite. The low temperature of serpentine minerals (lizardite and chrysotile) and primary spinels indicates that the alteration was lower than 500 ºC. In the tectonic setting diagram, based on mineral chemistry, the higher content of Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub> and MgO in pyroxenes than to mid oceanic ridge ones and have the same properties with back arc basins. These evidences have been confirmed by spinel mineral chemistry. Accordingly based on the geodynamic situation of Kermanshah area and tendency of some samples to back arcs, it seems these peridotites have derived by high degree partial melting of depleted and sub-oceanic mantle in a supra-subduction zone-back arc and have same properties with residual mantle peridotites
زاگرس, تفاله گوشته ای, ذوب بخشی, شیمی کانی, اسپینل
: Zagros, Sahneh, Residual mantle, Partial melting, Mineral chemistry, Spinel
225
240
http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-98-1&slc_lang=fa&sid=1
Fatemeh
Nouri Sandiani
فاطمه
نوری سندیانی
F.nourisandiani@gmail.com
10031947532846003715
10031947532846003715
No
Hossein
Azizi
حسین
عزیزی
Azizi1345@gmail.com
10031947532846003716
10031947532846003716
Yes