Kharazmi Journal of Earth Sciences

fa زیست چینه‌نگاری سازند هجدک در منطقۀ کالشور، جنوب غرب طبس بر مبنای ماکروفسیل‌های گیاهی و تحلیل آب و هوای دیرینه Biostratigraphy of the Hojedk Formation in the Kale-shur region, South-West Tabas based on Plant Macrofossils and Analysis of Paleoclimate چینه شناسی و فسیل شناسی Stratigraphy and Paleontology سازند هجدک در منطقۀ کالشور شامل تناوبی از ماسهسنگهای کوارتزآرنایتیـ آرکوزی با شیلهای خاکستری تیره تا سبز، سیلتستون و میانلایههای زغالسنگ است. این سازند دربردارندۀ ماکروفسیلهای گیاهی به نسبت خوب حفظ شدهای است که در این پژوهش بررسی شده‌اند. تعداد 15 گونه ماکروفسیل گیاهی متعلق به 9 جنس از راستههای مختلف اکوئیستالها، فیلیکالها، سیکادالها و پینالها شناسایی شدند. بر این اساس، یک زیست زون تجمعی به‌نام  Nilssonia bozorga- Coniopteris hymenophylloides assemblage zone و سه زیر زیست زون به نامهای زیرزیست زون Klukia exilis taxon range zone (I)، زیرزیست زون Klukia exilis- Ferizianopteris undulata interval zone (II) و زیرزیستزون Ferizianopteris undulata- Equisetites sp. cf. E. columnaris interval zone (III) به‌ترتیب از پایین به بالا تعیین شد. زیست زونهای سازند هجدک در منطقۀ بررسی شده با سایر زیستزونهای هم‌ارز بازۀ زمانی ژوراسیک میانی در منطقه طبس قابل مقایسه و تطابق هستند. از این‌رو، پراکنش زیست زون فراگیری به‌نام Coniopteris hymenophylloides- Klukia exilis assemblage zone در زمان ژوراسیک در تمام پهنۀ طبس خاطر نشان می‌شودد. با توجه به حضور گونههای شاخص Coniopteris hymenophylloides و Klukia exilis، سن آالنین- باژوسین برای این مجموعه فسیلی در نظر گرفته میشود. پژوهش‌های آماری انجام شده نشان میدهد راستههای فیلیکالها، سیکادالها، پینالها و اکوئیستالها به ترتیب با فراوانی نسبی 08/48 %، 69/32 %، 38/15 % و 85/3 % بیش‌ترین حضور را در مجموعه گیاهی بازۀ زمانی ژوراسیک میانی در منطقه کالشور داشتهاند. هم‌چنین جنسهای Nilssonia، Podozamites، Ferizianopteris  و Lobifolia  به‌ترتیب با فراوانی نسبی 69/32 %، 38/15 %، 54/11 % و 54/11 % بیش‌ترین حضور را در این منطقه داشتهاند. فراوانی نسبی فیلیکالها و سیکادالها و نیز میانگین عددی تراز گیاهی<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title="">[1]</a> فلورای کالشور که نمره 33/46 را به‌دست می‌دهد، حاکی از آب و هوای مرطوب و نیمه گرمسیری در این منطقه جغرافیایی در محدوده زمانی آالنین- باژوسین بوده است. <div>  <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1">*نویسنده مسئول        ashouri@um.ac.ir [1]. Floral-gradient score</div> </div> The Hojdek Formation in the Kale-shur area consists of alternation of fine quartz arenitic-arkosic sandstones with dark gray to green shales and coal seams. This formation includes relatively well-preserved plant macrofossils which are studied here for the first time. 15 species of 9 genera belong to different orders such as Equisetales, Filicales, Sycadales and Pinales have been determined in this study. Based on these species, one biozone called Nilssonia bozorga - Coniopteris hymenophylloides Assemblage zone and two subzones in ascending order called Klukia exilis Taxon Range zone (I) and Ferizianopteris undulata-Equisetites sp. cf.E. columnaris  Interval zone (II) were recognized in this section. These biozones in the study area are comparable with the correspondent biozones of the Middle Jurassic interval in the Tabas area. Thus, the Coniopteris hymenophylloides-Klukia exilis Assemblage zone is proposed as a widespread biozone for the Tabas area during the Middle Jurassic. According to occurrence of the index fossils such as Coniopteris hymenophylloides and Klukia exilix the age of Aalenian-Bajocian is considered for this assemblage.  Analytical studies reveals the Filicales, Cycadales, Pinales and Equisetales respectively with relative abundance of 48.08%, 32.69%, 15.38% and 3.85% were the most plentiful orders in the Middle Jurassic succession of the Kale-shur area. In addition, Nilssonia, Podozamites, Ferizianopteris and Lobifolia were the most abundant genera with 32.69%, 15.38%, 11.54% and 11.54% abundance in the region. The relative abundance of Filicales and Cycadales established a humid sub-tropical climate for this region.   ماکروفسیل های گیاهی, زیست چینه‌نگاری, آب و هوای دیرینه, سازند هجدک, ژوراسیک میانی, طبس Plant macrofossil, Biostratigraphy, Hojedk Formation, Jurassic, Tabas 213 240 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-92-1&slc_lang=fa&sid=1 Akram Mehdizadeh اکرم مهدیزاده mehdizadeh93@mail.um.ac.ir 10031947532846003672 10031947532846003672 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکدۀ علوم، گروه زمین‌شناسی Fatemeh Vaez Javadi فاطمه واعظ جوادی vaezjavadi@ut.ac.ir 10031947532846003673 10031947532846003673 No University of Tehran دانشگاه تهران، پردیس علوم، دانشکدۀ زمین‌شناسی Alireza Ashouri علیرضا عاشوری ashouri@um.ac.ir 10031947532846003674 10031947532846003674 Yes Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکدۀ علوم، گروه زمین‌شناسی Abbas Ghaderi عباس قادری aghaderi@um.ac.ir 10031947532846003675 10031947532846003675 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکدۀ علوم، گروه زمین‌شناسی