Kharazmi Journal of Earth Sciences

fa پترولوژی، ژئوشیمی و شیمی کانی توده نفوذی شمال کوه شاه پسند(استان مرکزی) Petrology,Geochemistry and Mineral Chemistry of North Shahpasand Mountain Pluton (Markazi Province) پترولوژی Petrology توده نفوذی شمال کوه شاه  پسند، به سن ائوسن پسین - الیگوسن در شمال غرب ساوه واقع شده است. ترکیب شیمیایی سنگهای نفوذی شمال کوه شاه پسند نشان دهنده ترکیب متنوعی ازسنگ های گابرو دیوریت، دیوریت، مونزونیت، کوارتز مونزونیت، گرانودیوریت وگرانیت است. سنگ های ذکر شده دارای بافت گرانولار، اینترگرانولار، پورفیروئیدی و پوئیکلیتیک هستند. پلاژیوکلاز، پیروکسن، آمفیبول، بیوتیت، فلدسپارپتاسیم و کوارتز از جمله کانیهای اصلی وکانیهای فرعی شامل زیرکن، آپاتیت، اسفن و کانیهای کدر میباشند. توده نفوذی مورد مطالعه با توده نفوذی سیلیجرد واقع در شمال غرب ساوه به لحاظ ژئوشیمیایی، جایگاه تکتونیکی و منشأ مقایسه شده است. نمودارهای عنکبوتی، غنی شدگی اندکی از LREE نسبت بهHREE و نیز بالا بودن مختصری عناصر ناسازگارLIL نسبت به عناصر سازگار HFS را نشان می دهد. ناهنجاری منفی Nb، Ti، P بیانگر وابستگی این توده ها به مناطق فرورانش است. داده های ژئوشیمیایی سنگ کل این توده پیشنهاد می کند که ماگمای والد تشکیل دهنده سنگ های نفوذی مورد مطالعه احتمالا ناشی از تفریق بلوری ماگمای بازالتی در مخازن ماگمایی است که آلایش اندکی با پوسته قاره ای حاصل نموده است. تجزیه نقطه ای انجام شده بر روی کانیهای پلاژیوکلاز، بیوتیت و پیروکسن مربوط به نمونه های سنگ  های گرانودیوریتی و گابرودیوریتی توده نفوذی شمال کوه شاه پسند نشان می دهد که ترکیب پلاژیوکلاز درنمونه های گرانودیوریتی از الیگوکلاز تا آندزین ودر نمونه های گابرودیوریتی از آندزین تا بیتونیت متغیر است. تجزیه نقطه ای انجام شده بر روی کانی پیروکسن بیانگر وجود دو نوع پیروکسن(ارتوپیروکسن با ترکیب هیپرستن و کلینوپیروکسن با ترکیب اوژیت – دیوپسید) در نمونه های گابرودیوریتی می باشد، در حالیکه نمونه های گرانودیوریتی فاقد ارتوپیروکسن بوده و فقط کلینوپیروکسن با ترکیب اوژیت – دیوپسید قابل مشاهده است. بر اساس نتایج زمین - دما فشارسنجی، دمای تعادل پیروکسنها در زمان جایگزینی توده نفوذی حدود 800 تا 970درجه سانتیگراد و فشار جایگزینی حدود7 تا 8 کیلوبار تخمین زده می شود.   The north of Shahpasand Mountain Pluton, with the age of late Eocene – Oligocene, is located in the northwest of Saveh. Plutonic rocks of Shahpasand Mountain show a various composition of gabbrodiorite, diorite, monzonite, quartzmonzonite, granodiorite and granite. These rocks have granular, intergranular, porphyroid and poikilitic textures.The main minerals are plagioclase, pyroxene, amphibole, biotite, K- feldspar and quartz. The accessory minerals are zircon, apatite, sphene and opaque. From geochemistry, tectonic setting and petrogenesis point of view, the north of Shahpasand Mountain Pluton is compared with Silijerd pluton that is located in the northwest of Saveh. Spider diagrams show that a slight enrichment of LREE to HREE and also higher LILE relation to HFSE. Negative anomalies of Nb, Ti, P show the plutons belong to subduction zone. Geochemical data, suggest that the parent magmas of the studied rocks might be generated by crystal fractionation of arc basaltic magma in magma chambers, coupled with some crustal assimilation. The EPMA analyses on the plagioclase, biotite and pyroxene minerals in granodiorite and gabbrodiorite of the north Shahpasand Mountain Pluton show that plagioclase compositions in granodiorite are in the range of oligoclase to andesine and in the gabbrodiorite samples are from andesine to bytownite. The EPMA analyses of the pyroxene minerals show the existence of two types of pyroxene in the gabbrodiorite samples (orthopyroxene with hyperesthene composition and clinopyroxene with augite – diopside compositions), while in granodiorite clinopyroxene is augite – diopside composition. On the basis of geothermobarometry, crystallization temperature of pyroxenes are estimated to be about 800° C to 970° C and crystallization pressure 7 to 8 kbar for the pyroxenes.   ژئوشیمی, شیمی‌کانی, زمین - دمافشارسنجی, کوه شاه‌پسند, ائوسن پسین - الیگوسن, ساوه. geochemistry, mineral chemistry, geothermobarometry, Shahpasand Mountain, late Eocene – Oligocene, Saveh. 67 88 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-120-1&slc_lang=fa&sid=1 reza Zarei Sahamieh رضا زارعی سهامیه Zareisah@yahoo.com 10031947532846003694 10031947532846003694 Yes دانشگاه لرستان دانشگاه لرستان nahid naseri ناهید ناصری mrs.naseri67@gmail.com 10031947532846003695 10031947532846003695 No دانشگاه لرستان دانشگاه لرستان Mohamadreza emamie mibodi محمدرضا امامی میبدی luckpages@yahoo.com 10031947532846003696 10031947532846003696 No دانشگاه لرستان دانشگاه لرستان Ahmad Ahmadi khalaji احمد احمدی خلجی Khalagi2002@yahoo.com 10031947532846003697 10031947532846003697 No دانشگاه لرستان دانشگاه لرستان