Kharazmi Journal of Earth Sciences
علوم زمین خوارزمی
KJES
Basic Sciences
http://gnf.khu.ac.ir
1
admin
2538-449X
2981-1619
10.22034
fa
jalali
1396
9
1
gregorian
2017
12
1
3
2
online
1
fulltext
fa
شیمی کانی، ژئوکرونولوژی و ژئوشیمی ایزوتوپی Rb-Sr و Sm-Nd گرانیتهای آیراکان
Mineral Chemistry, Geochronology and Sr-Nd Isotopic Geochemistry of Ayrakan Granites
پترولوژی
Petrology
<span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گرانیتهای آیرکان به­وسعت 12 کیلومتر مربع</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در شمال­خاور روستای محمدآباد کوره­گز از توابع شهرستان خور و بیابانک</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">انتهایی­ترین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بخش شمال­خاوری </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نوار</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> دگرگونی</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">-آذرین</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> جندق- عروسان رخنمون دارد. بخش غالب این </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گرانیتها، </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از بیوتیت­گرانیت­های­پورفیروئیدی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تشکیل</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شده</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">­است.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چندین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دایک و آپوفیز گرانیتی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آپلیتی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">لوکوکرات</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به عنوان فاز ماگمایی متأخّر،</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> بیوتیت­گرانیت­های­ پورفیروئیدی را قطع کرده­اند. هر دو نوع سنگ دگرشکلی ­شکل­پذیر (میلونیتی ­شدن)</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و شکننده</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">(کاتاکلاستی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یا</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">خردشدگی) شدیدی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">را متحمل شده­اند.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شدت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">میلونیتی­شدن،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بیوتیت­گرانیت­های­پورفیروئیدی­ به­مراتب بیشتر است. بر اساس ویژگی­های ژئوشیمیایی، مقادیر نسبت­های ایزوتوپی </span></span><sup><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">87</span></span></span></sup><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Sr/<sup>86</sup>Sr<sub>i</sub></span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><sup><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">143</span></span></span></sup><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Nd/<sup>144</sup>Nd<sub>i</sub></span></span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ε<sub>Nd</sub></span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، بیوتیت­ گرانیت­های­ پورفیروئیدی ­میلونیتی ­شده و گرانیت­های ­آپلیتی ­آیراکان، در دسته گرانیتوئیدهای پرآلومین نوع </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">S</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> قرار میگیرند. به­ترتیب مقادیر</span></span><sup><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">87</span></span></span></sup><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Sr/<sup>86</sup>Sr<sub>i</sub> </span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (712714/0 و 712490/0)، </span></span><sup><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">143</span></span></span></sup><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Nd/<sup>144</sup>Nd<sub>i</sub></span></span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">(5115227 و 511581/0)، همراه با مقادیر منفی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> ε<sub>Nd</sub> </span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">(19/8- و 13/7-) برای بیوتیت گرانیت­های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">­</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پورفیروئیدی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">­</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و­ گرانیتهای آپلیتی، نشان­دهندۀ سرچشمه گرفتن آن­ها از ذوب پوسته قاره­ای متاپلیتی است. بر اساس سن­سنجی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">U-Pb</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> روی زیرکن، بیوتیت ­گرانیت­های­ پورفیروئیدی­­ و گرانیت­های ­آپلیتی­ آیراکان، به­ترتیب دارای سن­های11</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">±</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">545 و 8/3</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">±</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">537 میلیون ­­سال پیش هستند. این مقادیر، نتیجه سن­سنجی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">U-Pb</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> قبلی (15</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">±</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">549 میلیون ­سال­ پیش) را نیز تأیید می­کند. بنابراین گرانیتهای آیرکان یقیناً، بخشی از سرزمین­های پی­سنگی و گندوانایی ایران به سن اواخر نئوپروتروزوئیک­- اوایل­کامبرین هستند.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"></span><br>
Ayrakan granitoid pluton with 12 km<sup>2</sup> area cropped out in the northeast of Mohammad Abad Kooreh Gaz village from Khur o Biabank County and in the farthest NE end of Jandagh-Arousan Metamorphic-Igneous belt. The main part of this granitoid pluton consists of porphyroidic biotite granites. A few leucocrate aplitic granite dikes and apophyse as a late magmatic phase cut porphyroidic biotite granites. Both type of the rocks, suffered intensively plastic (mylonitisation) and brittle (catclastic or fragmentation) deformations. Porphyroidic biotite granites are supposed to show more intensive mylonitization. Based on geochemical characteristics, isotopic ratios of <sup>87</sup>Sr/<sup>8</sup>6Sr<sub>i</sub>, <sup>143</sup>Nd/<sup>144</sup>Nd<sub>i</sub> and ε<sub>Nd</sub>, Ayrakan mylonitized porphyroidic biotite granites and aplitic granites are belonging to peralumious S-type granites. , <sup>87</sup>Sr/<sup>8</sup>6Sr<sub>i </sub>(0.712714 and 0.712490), <sup>143</sup>Nd/<sup>144</sup>Nd<sub>i </sub>(0.5115227 and 0.511581), associated with negative ε<sub>Nd </sub>(-8.19 and -7.13) for porphyroidic biotite granites and aplitic granites, respectively, indicate that they are originated from melting of metapelitic lower crust. Based on, Zircon U-Pb dating, porphyroidic biotite granites and aplitic granites have 545±11 and 537±3.8 Ma age, respectively. These values confirm the earlier dating results (549±15 Ma age). Therefore, Ayrakan granitoids certainly are part of the basement and Iranian Gondwanan terrains with the Late Neoproterozoic-Early Cambrian age
گرانیت, آپلیت, میلونیتی شدن, نئوپروتروزوئیک, گندوانا, جندق, عروسان, خور و بیابانک, آیراکان
Granite, Aplitie, Mylonitisation, Neoproterozoic, Gondwanan, Jandagh, Arousan, Khur o Biabanak, Ayrakan
139
160
http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-233-1&slc_lang=fa&sid=1
Solmaz
Baluchi
سولماز
بلوچی
baluchi.solmaz@yahoo.com
10031947532846003705
10031947532846003705
Yes
Faculty of earth sciences, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
Mahmoud
Sadeghian
محمود
صادقیان
m.sadeghian1392@gmail.com
10031947532846003706
10031947532846003706
No
Faculty of earth sciences, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
Habibollah
Ghasemi
حبیب ا...
قاسمی
habibghasemi45@gmail.com
10031947532846003707
10031947532846003707
No
Faculty of earth sciences, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
Zhai
Mingguo
جای
مینگو
mgzhai@mail.iggcas.ac.cn
10031947532846003708
10031947532846003708
No
State Key Laboratory of Lithospheric Evolution, Institute of Geology and Geophysics, Chinese Academy of Science, Beijing China
موسسه زمین شناسی و ژئوفیزیک،آکادمی علوم چین، پکن، چین
Qiuli
Li
چیولی
لی
liqiuli@mail.iggcas.ac.cn
10031947532846003709
10031947532846003709
No
State Key Laboratory of Lithospheric Evolution, Institute of Geology and Geophysics, Chinese Academy of Science, Beijing China
موسسه زمین شناسی و ژئوفیزیک،آکادمی علوم چین، پکن، چین