fa گابرودیوریت های ماجراد در جنوب شرق شاهرود: شاهدی بر آغاز بازشدگی حوضه سوپراسابداکشن نئوتتیس شاخه سبزوار در ژوراسیک میانی پترولوژی Petrology <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مجموعه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پی&shy;سنگی دگرگونی-</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آذرین ماجراد به سن نئوپروتروزوئیک پایانی با روند شمال&shy;خاوری-</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنوب&shy;باختری،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در 150 کیلومتری جنوب&shy;خاوری شاهرود و در حاشیۀ شمالی پهنه ساختاری ایران مرکزی قرار دارد. همانند دیگر مجموعه&shy;های پی&shy;سنگی جنوب&shy;خاوری شاهرود، در شمال تنگه ماجراد، این مجموعه نیز به‌وسیلۀ چند تودۀ نفوذی گابرودیوریتی کوچک&shy;مقیاس و تعدادی دایک&shy; دیابازی قطع شده است. در این توده&shy;های گابرودیوریتی، شواهد صحرایی تفریق&shy;یافتگی از گابرو تا تونالیت مشاهده شده است. این گابرودیوریت&shy;ها بافت&shy;های دانه&shy;ای، افیتی، ساب&shy;افیتی و پوئی&shy;کیلیتی را نشان می&shy;دهند و از کلینوپیروکسن اوژیتی، هورنبلند سبز، پلاژیوکلاز و بیوتیت (به‌عنوان کانیهای اصلی) تشکیل شده&shy;اند. ماگمای سازنده این سنگ&shy;ها دارای ماهیت کالک&shy;آلکالن است، از عناصر سنگ&shy;دوست بزرگ &shy;یون </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(LILEs)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و عناصر خاکی &shy;نادر سبک </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(LREEs)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> غنی&shy;شدگی و از عناصر با قدرت &shy;میدانی زیاد </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(HFSEs)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و عناصر خاکی &shy;نادر سنگین </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(HREEs)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp; تهی&shy;شدگی نشان می‌دهند. برای اولین&shy;بار سن&shy;سنجی انجام شده به‌روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">U-Pb</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> روی زیرکن&shy;های استخراج&shy;شده از گابرودیوریت&shy;های مورد نظر، میانگین سنی پیرامون 166 میلیون&shy;سال (معادل با ژوراسیک &shy;میانی) برای تشکیل آن‌ها ارئه کرده است. این ماگماها، از ذوب‌بخشی یک منبع گوشته&shy;ای زیرقاره&shy;ای متاسوماتیسم &shy;شده با ماهیت اولیه اسپینل&shy;لرزولیتی در یک محیط&shy; کششی درون قاره&shy;ای پشت کمانی واقع روی زون فرورانش حوضه نئوتتیس زاگرس در لبۀ &shy;شمالی </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پهنۀ &shy;ساختاری ایران&shy; مرکزی در زمان ژوراسیک میانی ایجاد شده&shy;اند.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp; Late Neoproterozoic Majerad igneous - metamorphic complex basement with NE-SW trend is located in the 150 km southeast of Shahrood and north edge of the Central Iran structural zone. Similar to the other complex basement of southeast Shahrood, in the north of Majerad- passage, this complex crosscut by several small scale gabbrodioritic intrusions and numerous diabasic dikes. Field evidences of fractionation from gabbro to tonalite are observed in these gabbrodiorite intrusions. These gabrrodiorites show granular, ophitic, subophitic and poikilitic textures and composed of augitic clinopyroxene, green hornblende, plagioclase and biotite (as an essential minerals). Magma forming of these rocks has calc-alkaline nature and is enriched in large ion lithophile elements (LILEs) and also light rare earth elements (LREEs) and depleted in high field strength elements (HFSEs) and heavy rare earth elements (HREEs). For the first time U-Pb age dating on zircons seperated from the gabbrodiorites, represented an average age around 166 million years (equivalent to middle Jurassic) for their formation. These magmas originated from the partial melting of the metasomatized subcontinental lithosoheric mantle source with spinel- lherzolithic primary nature in an extensional intracontinental back arc basin tectonic setting located on the subduction zone of the Zagros Neothetyan basin on the northern edge of Central Iran structural zone during the middle Jurassic.<br> &nbsp;<br> &nbsp; گابرودیوریت, ژوراسیک­میانی, نئوتتیس­, ماجراد, شاهرود. Gabbrodiorites, Middle Jurassic, Neothetys, Majerad, Shahrood. 293 314 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-244-1&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Veiskarami مرضیه ویس کرمی veiskaramim@gmail.com 10031947532846003889 10031947532846003889 Yes Shahrood University of Technology دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشکدۀ علوم زمین، گروه پترولوژی و زمین‌شناسی اقتصادی Mahmoud Sadeghian محمود صادقیان sadeghian@shahroodut.ac.ir 10031947532846003890 10031947532846003890 No Shahrood University of Technology دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشکدۀ علوم زمین، گروه پترولوژی و زمین‌شناسی اقتصادی Payam Payam Shahvali kohshori پیام شاهولی کوه شوری Payamshahvali2@gmail.com 10031947532846003891 10031947532846003891 No Shahrood University of Technology دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشکدۀ علوم زمین، گروه پترولوژی و زمین‌شناسی اقتصادی , Habibollah Ghasemi حبیب الله قاسمی h-ghasemi@shahroodut.ac.ir 10031947532846003892 10031947532846003892 No Shahrood University of Technology دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشکدۀ علوم زمین، گروه پترولوژی و زمین‌شناسی اقتصادی Minggou Zhai مینگو ژای mgzhai@mail.iggcas.ac.cn 10031947532846003893 10031947532846003893 No - State Key Laboratory of Lithospheric Evolution, Northwest University Xian مؤسسه زمین شناسی و ژئوفیزیک آکادمی علوم چین (پکن) و دانشگاه نورث وست (شیان)