Kharazmi Journal of Earth Sciences

fa منشأ و تکامل سیال کانه ساز در کانسار مگنتیت±آپاتیت لکه سیاه (بافق): شواهدی از میانبارهای سیال و ایزوتوپ های پایدار اکسیژن Origin and Evolution of Ore-Forming Fluids in the Magnetite±Apatite Lake Siah Deposit (Bafq): Evidence of Fluid Inclusions and Oxygen Stable Isotope زمین شناسی اقتصادی Economic Geology مقاله پژوهشی Original Research کانسار مگنتیت ± آپاتیت لکهسیاه در شمالشرق بافق و در زون ساختاری ایران مرکزی قرار دارد. سنگ میزبان کانسار شامل توالیهای ضخیم آتشفشانی-رسوبی به سن کامبرین زیرین است که به‌صورت مجموعه کالدرایی لکهسیاه رخنمون دارد. کانهزایی آهن به‌صورت عدسیهای مگنتیت و هماتیت اغلب همراه کانیهای باطله آپاتیت، کوارتز و کلسیت تشکیل شده است. براساس شواهد پتروگرافی میانبارهای سیال، پنج نوع میانبار سیال شامل چندفازی (L+V+S1+S2)، سه فازی (L+V+S)، دوفازی غنی از مایع (L+V)، دوفازی غنی از گاز (V+L) و تک فاز گاز (V)، در کانیهای کوارتز و آپاتیت کانسار لکهسیاه شناسایی شد. میانبارهای سه فازی فراوانترین نوع میانبارها هستند که دمای همگن شدن برای کوارتز بین 123 تا°C  530 (متوسط C° 344) و در آپاتیت بین 175 تا °C 420 (متوسط C° 385)، به‌دست آمد. هم‌چنین، تغییرات شوری در میزبان کوارتز بین 30 تا 58 درصد وزنی معادل نمک (متوسط 40 درصد وزنی) و در آپاتیت بین 34 تا 53 درصد وزنی معادل نمک (متوسط 6/41 درصد وزنی)، را نشان میدهد. فشار محاسبه شده در سیستم H2O-NaCl، بین 10 تا 500 بار و معادل عمق 3/0 تا 5/1 کیلومتری، به‌دست آمد. مقادیر δ18Owater در تعادل با کوارتز بین 5/7 تا 11 درهزار است که نشاندهندۀ سیال با خاستگاه ماگمایی است. براساس تغییرات وسیع دمای همگنشدن نهایی و شوری و نیز هم‌بستگی مثبت آن‌ها در میانبارهای سیال، اختلاط سیال ماگمایی دما و شوری زیاد با سیال سرد با شوری کم (مشابه سیال جوی)، از عوامل مؤثر در رخداد کانسار لکهسیاه است.   The Lake Siah magnetite ± apatite deposit is situated in the northeastern of Bafq and Central Iran tectonic zone. The host rock of deposit is composed of lower Cambrian volcano-sedimentary sequence that has exposed as caldera complex. The iron mineralization includes magnetite and hematite with apatite, quartz and calcite as gangue minerals. Based on fluid inclusion petrography in quartz and apatite, at least five types of fluid inclusions are recognized including multi-phase solid bearing (L+V+S1+S2), three phase solid bearing (L+V+S), liquid-rich two phase (L+V), vapor-rich two phase (V+L) and monophase vapor (V(. The three phase fluid inclusions are the most abundant of fluid inclusions type and indicate homogenization temperature between 123 to 530°C (avg. 344°C) and salinity content of 30 to 58 wt% NaCl equiv. (avg. 40.60 wt% NaCl equiv.). Three phase fluid inclusions in the apatite are characterized by homogenization temperature of 175 to 420°C (avg. 385°C) and salinity of 34 to 53 wt% NaCl equiv. (avg. 41.58 wt% NaCl equiv.). Estimated pressure on the basis of microthermometric measurements on fluid inclusions in the H2O-NaCl system is between 10 to 500 bar which is corresponding to depth of 0.5 to 1.5 km. The values of δ18O of fluid in equilibrium with quartz are 7.5 to 11 &permil; which indicate magmatic fluid origin. According to wide range of fluid inclusion homogenization temperature and salinity accompanied with positive correlation between salinity and homogenization temperature of fluid inclusions, mixing of hot and high salinity fluid with cold and low salinity water (similar to meteoric waters) is the main factor for occurrence of the Lake Siah deposit.   مگنتیت±آپاتیت, توالی آتشفشانی-رسوبی, ایزوتوپ اکسیژن, مجموعه کالدرایی لکه‌سیاه, بافق. Keywords: Magnetite±apatite, Lower Cambrian volcano-sedimentary, Caldera complex, Lake Siah, Bafq. 217 234 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-135-2&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Tale Fazel ابراهیم طالع فاضل tale.fazel@gmail.com 10031947532846003901 10031947532846003901 Yes Bu-Ali Sina university دانشگاه بوعلی سینا، گروه زمین‌شناسی Mahin Rostami مهین رستمی rostami.m99@gmail.com 10031947532846003902 10031947532846003902 No Bu-Ali Sina university دانشگاه بوعلی سینا، گروه زمین‌شناسی