fa بررسی تکوین ساختاری پهنه های لغزشی- فشارشی بر مبنای داده های کمی از اندازه‌گیری فراسنج های واتنش (مطالعۀ موردی: بخش شمالی زمین درز سیستان، ناحیۀ ماهیرود و توتک) تکتونیک Tectonics <span style="font-family:B Nazanin;">واحدهای سنگی دگرریخته ناحیۀ توتک و ماهیرود در شمال پهنۀ زمین&shy;درز سیستان شامل سه گروه واحد سنگی افیولیتی، آذرین و رسوبی است. در این پژوهش بر اساس مقاطع نازک و با استفاده از روش&shy;های </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">R</span></span>_{<span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">f</span></span></span>} <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">/Ф</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> و برش زاویه&shy;ای تحلیل واتنش نهایی و تاوایی برروی دو مقطع انجام شد. میانگین شکل بیضیت واتنش (</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">K</span></span><span style="font-family:B Nazanin;">)</span> <span style="font-family:B Nazanin;">برای مقاطع </span><span style="font-family:B Nazanin;">شمالی </span><span style="font-family:B Nazanin;">و </span><span style="font-family:B Nazanin;">جنوبی به‌ترتیب</span><span style="font-family:B Nazanin;"> 67/0 و</span> <span style="font-family:B Nazanin;">78/0 محاسبه شده است که نشان از قرارگیری در ناحیۀ واتنش پهن&shy;شدگی بر نمودار فلین اصلاح شده و حاکی از رژیم لغزشی- فشارشی در منطقه است. مقادیر میانگین عدد</span> <span style="font-family:B Nazanin;">جنبش</span> <span style="font-family:B Nazanin;">شناختی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">تاوایی مقاطع </span><span style="font-family:B Nazanin;">شمالی </span><span style="font-family:B Nazanin;">و </span><span style="font-family:B Nazanin;">جنوبی به‌ترتیب</span><span style="font-family:B Nazanin;"> 51/0 و 71/0 محاسبه شد. هم‌چنین نسبت مؤلفه برش محض و برش ساده 66 درصد به 34 درصد در مقطع </span><span style="font-family:B Nazanin;">شمالی و </span><span style="font-family:B Nazanin;">برای مقطع </span><span style="font-family:B Nazanin;">جنوبی </span><span style="font-family:B Nazanin;">هر دو مؤلفه برش محض و برش ساده 50 درصد </span><span style="font-family:B Nazanin;">است. این امر تأییدی بر پژوهش‌های پیشین در منطقه دارد که از میزان برش ساده <a name="_Hlk27087861">با حرکت </a></span><span style="font-family:B Nazanin;">به</span><span style="font-family:B Nazanin;"> سوی بخش </span><span style="font-family:B Nazanin;">شمالی </span><span style="font-family:B Nazanin;">زمین&shy;درز، کاسته می&shy;شود.</span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"></span></span></strong><br> <strong><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong> <div dir="ltr"></div> Deformed rock units in Tutak and Mahirud regions in northern part of Sistan suture zone include ophiolite, igneous and sedimentary rocks. In this research, based on microstructures and by using R_f&nbsp;/Ф and shear strain methods, finite strain and vorticity analyses were carried out on both sections. The estimated values of mean strain ellipsoid shape (K-value) for both A and B sections are 0.67 and 0.78 respectively, which show flattening strain shape on the modified Flinn diagram and reveal a transpressional regime in the study area. The mean kinematic vorticity evaluated amounts for both A and B sections are 0.51 and 0.71 respectively.<br> Likewise, the relative contributions of the pure shear component with respect to the simple shear component are 66 to 34 percent for section A; whereas both pure and simple shear components for section B are 50 percent. These results confirm pervious study in this area which mentioned the amount of simple shear components decreased to the termination (to the north) of suture zone.<br> &nbsp; واتنش نهایی, عدد تاوایی, روش Rf /Ф , زاویه برش, زمین­درز سیستان Finite strain, Vorticity number, Rf /Ф method, Angle of shear , Sistan suture zone 21 40 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-391-1&slc_lang=fa&sid=1 Nasser Ahmadi Comijnay ناصر احمدی کمیجانی comijany@birjand.ac.ir 10031947532846004029 10031947532846004029 Yes University of Birjand دانشگاه بیرجند، دانشکدۀ علوم، گروه زمین‌شناسی Mohammad Mahdi Khatib محمد مهدی خطیب mkhatib@birjand.ac.ir 10031947532846004030 10031947532846004030 No University of Birjand دانشگاه بیرجند، دانشکدۀ علوم، گروه زمین‌شناسی Ebrahim Gholami ابراهیم غلامی egholami@birjand.ac.ir 10031947532846004031 10031947532846004031 No University of Birjand دانشگاه بیرجند، دانشکدۀ علوم، گروه زمین‌شناسی Gholamreza Mirab Shabestari غلامرضا میراب شبستری gshabestari@birjand.ac.ir 10031947532846004032 10031947532846004032 No University of Birjand دانشگاه بیرجند، دانشکدۀ علوم، گروه زمین‌شناسی Mohammad Hosein Zarrinkoub محمدحسین زرین کوب zarinkoub@birjand.ac.ir 10031947532846004033 10031947532846004033 No University of Birjand دانشگاه بیرجند، دانشکدۀ علوم، گروه زمین‌شناسی