Kharazmi Journal of Earth Sciences

fa کانی شناسی و ژئوشیمی دایک های پگماتیتی و آپلیتی در پهنه بروجرد- نظام آباد با نگرشی بر کانه زایی عناصر کمیاب و نادر خاکی Mineralogy and geochemistry of pegmatitic dykes in the Boroujerd-Nezam Abad zone with respect to trace and rare earth elements mineralization زمین شناسی اقتصادی Economic Geology پهنه بروجرد-نظام آباد در امتداد شمال باختری-جنوب خاوری در بخشی از پهنه سنندج- سیرجان گسترده شده است. این پهنه متشکل از واحدهای سنگی هورنفلس، شیست، فیلیت، میگماتیت، گرانیت و گرانودیوریت است. سنگ های دگرگونی (هورنفلس و شیست) و آذرین (سنگهای گرانیتوئیدی) به عنوان سنگ میزبان دایکهای پگماتیتی شناخته می شوند. کوارتز، فلدسپار، موسکویت و تورمالین رایجترین کانی های پگماتیت ها بوده و میکا از نوع موسکویت که تمایل به موسکویت های حاوی لیتیم دارد. پگماتیت های مورد مطالعه در عناصر Rb، Sr ، Ba و Al تقریباً غنی شدگی داشته ولی در عناصر REEs، U، Sn و Ga و همچنین فلزات کمیاب مانند Li، Ta و Cs تهی شدگی نشان م یدهند. شاخص های غنیشدگی فلزات کمیاب از قبیل نمودارهای Mg/Li در برابر Li، K/Rb در برابر Rb و Ta  در برابر  Nbنشان می دهند از لحاظ کانی زایی فلزات کمیاب و عناصر نادر خاکی بصورت نابارور هستند. در مقایسه با پگماتیت های حاوی کانی سازی عناصر نادر خاکی، غنی شدگی اندکی در LREEها نسبت به HREEها قابل مشاهده است. Boroujerd-Nezam Abad zone widespread along NW-SE trend in part of Sanandaj-Sirjan zone. Borujerd-Nezam zone consists of hornfels, schist, phyllite, migmatite, granite and granodiorite rock types. Metamorphic (hornfels and schist) and igneous (granitoids) rocks are known as host pegmatitic dykes. Quartz, feldspar, muscovite and tourmaline are the most common pegmatite, and mica are as muscovite type with tendency to Li-bearing muscovite. Rb, Sr, Ba and Al are relatively enrichment, but REE, U, Sn and Ga and also Li, Ta and Cs show depleted. Enrichment index such as Mg/Li vs Li, Rb vs K/Rb and Ta vs Ga diagrams show that studied pegmatites are barren in REE and trace elements. Comparing to REE rich pegmatites, they show slight enrichment in LREE relative to HREE. عناصر نادر خاکی, عناصر کمیاب, پگماتیت, پهنه بروجرد- نظام آباد Rare earth elements, Trace elements, Pegmatites, Boroujerd-Nezam Abad zone. 231 248 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-160-3&slc_lang=fa&sid=1 Majid Ghasemi Siani مجید قاسمی سیانی majid4225@yahoo.com 10031947532846003976 10031947532846003976 Yes Kharazmi University دانشگاه خوارزمی، دانشکدۀ علوم زمین، گروه ژئوشیمی Sima Bayat سیما بیات sima.bayat80@gmail.com 10031947532846003977 10031947532846003977 No University of Tabriz دانشگاه تبریز، گروه علوم زمین