Kharazmi Journal of Earth Sciences

fa سنگ نگاری و شیمی کانی سنگ های آتشفشانی میزبان کانه زایی مس دهنه، شمال خاور زنجان Petrography and mineral chemistry of volcanic host rocks in the Dohneh Cu mineralization, NE Zanjan زمین شناسی اقتصادی Economic Geology منطقه دهنه در شمالخاور زنجان و در پهنه البرزباختری- آذربایجان و زیرپهنه طارم قرار دارد. واحدهای سنگی رخنمون یافته در منطقه دهنه، شامل واحدهای آتشفشانی- رسوبی و آتشفشانی ائوسن (معادل سازند کرج) هستند که عمدتاً متشکل از واحدهای توفی به دو صورت لیتیک کریستالتوف و کریستاللیتیکتوف و جریان‌های گدازه‌ بازالتی (بازالت آمیگدالوئیدال و بازالت پورفیریتیک) میباشند. کانیهای تشکیل دهنده بازالت‌های منطقه دهنه شامل کانیهای پلاژیوکلاز، پیروکسن و الیوین میباشند. کانیهای ثانویه قابل مشاهده در بازالتها نیز شامل کلریت، زئولیت، کربنات (کلسیت)، اپیدوت، سرپانتین و اکسیدهای آهن هستند. کانی‌های اپک و آپاتیت نیز از کانیهای فرعی در این سنگها بهشمار میروند. دادههای حاصل از تجزیه ریزکاو الکترونی حاکی از آن است که در واحدهای بازالتی منطقه، ترکیب پیروکسنها از نوع کلسیم- منیزیم- آهندار (فقیر از سدیم) بوده، عمدتاً از نوع دیوپسید، اوژیت و به مقدار کمتر کلینوانستاتیت هستند. ترکیب فلدسپات‌ها نیز از نوع لابرادوریت و سانیدین میباشند. بر اساس آنالیزهای ریزکاو الکترونی بر روی کلریتها، ترکیب آنها منیزیمدار بوده و در دسته دیابانتیت و پنینیت قرار میگیرند. علاوه بر این، کلریت نوع کلینوکلر نیز براساس مطالعات XRD در این منطقه شناسایی شده است. نتایج حاصل از تجزیه ریزکاو الکترونی برروی زئولیتها نشان میدهد که ترکیب این کانیها در منطقه دهنه، از نوع زئولیتهای کم سیلیس تا سیلیس متوسط میباشد. زئولیت نوع ناترولیت (زئولیت سدیمدار) نیز براساس مطالعات  XRDدر این منطقه شناسایی شده است. ترکیب شیمیایی پیروکسنهای منطقه دهنه، بیانگر تبلور آنها در فشارهای کمتر از 5 کیلوبار از ماگماهای آلکالن تا ساب‌آلکالن در محیطهای پشت قوسی و مرتبط با فرورانش می‌باشد. Dohneh area is located in the northeast of Zanjan and in the Western Alborz-Azarbayjan zone along the Tarom subzone. The outcropped rock units in the Dohneh area include Eocene volcanic and volcano-sedimentary rocks (equivalent to the Karaj Formation) which consist of tuff units including lithic crystal tuff and crystal lithic tuff as well as basaltic lava flows (amygdaloidal basalt and porphyritic basalt). Rock forming minerals in the Dohneh basalts include plagioclase, pyroxene and olivine. The secondary minerals in the basalts are chlorite, zeolite, carbonate (calcite), epidote, serpentine and iron oxides. The opaque minerals and apatite are present as minor minerals. The data resulted from electron microprobe suggest that the pyroxene composition in the Dohneh basalts are as Ca-Mg-Fe bearing pyroxene (low Na) and mostly show diopside, augite and minor clinoenstatite compositions. The feldspar composition is labradorite and sanidine. Based on microprobe analyses on chlorites, their composition is Mg rich which are grouped as diabantite and pininite. Moreover, the clinochlore is also detected in this area by XRD analysis. The results obtained from the electron microprobe analysis on zeolites show that zeolites of Dohneh area are low-content to medium-content silica. Na bearing zeolite namely natrolite is also recognized by XRD analysis. The chemical composition of pyroxene from the Dohneh area suggests that these minerals crystallized in pressure lower than 5 Kbar from alkaline to sub-alkaline magmas in the back-arc and subduction related setting. ماگمای شوشونیتی, مجموعه آتشفشانی دهنه, پهنه ی البرز- آذربایجان, طارم, زنجان Shoshonitic magma, Dohneh volcanic complex, Alborz- Azarbayjan zone, Tarom, Zanjan. 225 249 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-378-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Mohammadi معصومه محمدی m.mohammadi7062@gmail.com 10031947532846003919 10031947532846003919 No University of Zanjan دانشگاه زنجان Ghasem Nabatian قاسم نباتیان gh.nabatian@znu.ac.ir 10031947532846003920 10031947532846003920 Yes University of Zanjan دانشگاه زنجان Maryam Honarmand مریم هنرمند m.honarmand@iasbs.ac.ir 10031947532846003921 10031947532846003921 No University of Zanjan دانشگاه زنجان Mohammad Ebrahimi محمد ابراهیمی ebrahimi@znu.ac.ir 10031947532846003922 10031947532846003922 No University of Zanjan دانشگاه زنجان Ali Haji Abolfath علی حاجی ابوالفتح aliabolfath@znu.ac.ir 10031947532846003923 10031947532846003923 No University of Zanjan دانشگاه زنجان