fa ناهمسانی ساختار بافتی در ماسه‌ها و سنجش وابستگی آن به پارامترهای دانه‌بندی و مشخصات ظاهری دانه‌ها ژئوفیزیک Geophysics مقاله پژوهشی Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:#000000;"><span lang="AR-SA">ناهمسانی </span><span lang="FA">ساختار بافتی </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#000000;">دارای نقشی مهم در الگوی تغییرات مقادیر منتسب به درجه ناهمسانی ضرایب کشسانی خاک می‌باشد. این ناهمسانی بیشتر ناشی از تفاوت موجود در چیدمان هندسی ذرات و به طور کلی خواص اسکلتی در صفحات مختلف توده خاک می‌باشد. شناخت این ویژگی همواره منجر به درک بهتر و تحلیل دقیق‌تری از رفتار ژئوتکنیکی خاک تحت تأثیر انواع بارگذاری خواهد شد. بر همین اساس، هدف این مطالعه، تعیین این ناهمسانی در خاک‌های ماسه‌ای، بررسی محدوده تغییرات آن بر حسب شرایط تنش حاکم و در نهایت سنجش وابستگی آن به </span><span style="color:#000000;">پارامترهای دانه‌بندی، شکل و وزن دانه‌های خاک </span><span style="color:#000000;">می‌&shy;باشد. </span></span><span style="color:#000000;"><span lang="FA">بدین منظور،</span><span lang="AR-SA"> با فرض وجود همسانگردی عرضی در محیط خاک</span><span lang="FA">، </span><span lang="AR-SA">ضرایب کشسانی حاصل از </span><span lang="FA">۴۱۹ </span><span lang="AR-SA">آزمون آزمایشگاهی بر روی </span><span lang="FA">۲۸</span><span lang="AR-SA"> نمونه متفاوت از </span><span lang="FA">۱۷</span><span lang="AR-SA"> نوع ماسه مختلف که از اندازه‌گیری سرعت‌های لرزه‌ای بدست آمده بودند همراه با </span><span lang="FA">داده‌های نسبت تخلخل، حالت تنش، </span><span lang="AR-SA">ویژگی‌های دانه‌بندی، شکل و وزن ذرات، از مقالات معتبر گردآوری شدند. بر مبنای یک معادله تجربی</span><span lang="FA"> معتبر</span><span lang="AR-SA">، اطلاعات گردآوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و مقادیر نسبت ناهمسانی ساختار بافتی برای خاک‌های مورد بررسی محاسبه شدند. با ترسیم نتایج به‌دست آمده در مقابل حالات تنش متناظر، الگو تغییرپذیری و دامنه تغییرات این نسبت بر حسب شرایط تنش موجود مشخص گردید. در انتها، با اجرای یک سری از تحلیل‌های رگرسیونی ساده و چند گانه، پتانسیل همبستگی میان نسبت ناهمسانی ساختار بافتی و مشخصات تشریح کننده دانه‌بندی، شکل و وزن دانه‌ها بررسی شده و روابط تجربی حاکم بر آنها استخراج گردیدند.</span></span></span></span></span></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span></b></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;">Fabric anisotropy plays a crucial role in the variations model of anisotropy degree of soil elastic coefficients. This study aims to quantify this anisotropy in sandy soils, examining its variations in terms of the available stress conditions, and assessing its dependence on grading, shape and soil particles weight characteristics. To this end, by presuming the transverse isotropy in the soil medium, the elastic coefficients obtained from 419 laboratory tests on 28 different samples of 17 different sands were collected from literature. Indeed, those were attained from the seismic velocity measurements and supplemented with corresponding data on void ratio, stress state, grading, shape and weight properties. Based using on a famous experimental equation, the collected data was analyzed, and the fabric anisotropy ratio was computed for each soil sample. By drawing these results versus the respective experienced stresses, the variability model and the amplitude of the ratio were identified with respect to the applied stresses. Finally, by performing a series of simple and multiple regression analyses, the potential correlations between the fabric anisotropy ratio and the representative characteristics of grading, shape and particles weight were investigated resulting in a couple of mutual relationships.</span></span></span></span></div> همسانگردی عرضی, خاک‌های ماسه‌ای, اسکلت خاک, سرعت موج لرزه‌ای, مشخصات فیزیکی ذرات. Transverse isotropy, Sandy soils, Soil skeleton, Seismic wave velocity, Grains physical properties 73 90 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-702-1&slc_lang=fa&sid=1 Farideh Talaee Firozjaee فریده طلایی فیروزجایی talaeefaride@gmail.com 10031947532846005325 10031947532846005325 No دانشگاه خوارزمی Ehsan Pegah احسان پگاه e.pegah@khu.ac.ir 10031947532846005326 10031947532846005326 Yes دانشگاه خوارزمی Ali Misaghi علی میثاقی ali.misaghi@khu.ac.ir 10031947532846005327 10031947532846005327 No دانشگاه خوارزمی