fa تأثیر سیلاب فروردین 1398 رودخانه‌های کرخه و دز بر کمیت و کیفیت آب‌های ‌زیر‌زمینی دشت شوش آب‌های زیرزمینی Hydrogeology مقاله پژوهشی Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;"><span dir="RTL" lang="FA">سیلاب فروردین 1398 در استان خوزستان یکی از کم</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">سابقه</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">ترین سیلاب</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">های رخ داده در این استان است که خسارات زیاد زیست محیطی و اقتصادی برجای گذاشته است. در پژوهش حاضر تأثیر این سیلاب بر کمیت و کیفیت آب‌های ‌زیر‌زمینی آبخوان شوش بررسی شده است. بدین منظور، از منابع آب سطحی و زیرزمینی دشت شوش در دو دوره اردیبهشت و مهر 1398 ( دوره</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">های سیلابی و خشک) نمونه</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">برداری هیدروشیمیایی انجام شده و غلظت یون</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">های اصلی، نیترات و ایزوتوپ</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">های پایدار اکسیژن-18 و دوتریوم سنجش گردیده است. تجزیه و تحلیل</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">های کمی و کیفی با استفاده از هیدروگراف معرف آبخوان، نمودارهای ترکیبی، پایپر، شولر و ویلکوکس و بررسی</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">های ایزوتوپی انجام شده است. نتایج هیدروگراف معرف آبخوان نشان داد که تغییرات بارش، باعث شده است تا تراز سطح ایستابی در انتهای سال آبی 97-98 (شهریور 98) به نسبت انتهای سال آبی 96-97 (شهریور 97) حدود یک متر افزایش یابد. علت کاهش غلظت پارامترهای کیفی در بخش</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">های جنوبی دشت و در جهت جریان آب زیرزمینی، افزایش و تجمع سیلاب در بخش</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">های پایین</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">دست آبخوان است که با کاهش عمق سطح ایستابی در این نواحی همراه است. نمودارهای ترکیبی دوره سیلابی، افزایش نسبی مواد محلول در آب نسبت دوره خشک را نشان می‌دهند. این افزایش در یون</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">های اصلی را می</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">توان به پالس</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">های قوی تغذیه</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">ای سیلاب نسبت داد که باعث برهم</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">زدن تعادل شیمیایی آب زیرزمینی شده و اختلاط با مواد رسوبی ناپایدار در آبخوان را به همراه داشته است. براساس نتایج ایزوتوپی، در دوره سیلابی تمام نمونه</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">ها از خط محلی بارش پیروی می</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">کنند که نشان</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">دهنده تغذیه آبخوان از سیلاب است و در دوره خشک به دلیل تبخیر، نمونه</span>&shy;<span dir="RTL" lang="FA">ها با پراکندگی بیشتر نسبت به خط جهانی بارش قرار دارند. </span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;">The flood of April 2018 in Khuzestan province is one of the rarest floods that have occurred in this province, which has left a lot of environmental and economic damage. In the current research, the effect of this flood on the quantity and quality of groundwater in the Shush aquifer has been investigated. For this purpose, hydrochemical sampling was carried out from the surface and groundwater sources of the Shush plain in May and October 2018 (flood and dry periods) and the concentration of main ions, nitrate and stable isotopes of oxygen-18 and deuterium were measured. Quantitative and qualitative analyzes have been carried out using aquifer representative hydrographs, combined diagrams, Piper, Schuler and Wilcox and isotopic studies. The results of the representative hydrograph of the aquifer showed that the changes in precipitation have caused the level of the reservoir level to increase by about one meter at the end of the 2018-2019 (September 2019) water year compared to the end of the 2017-2018 (September 2018) water year. The reason for the decrease in the concentration of qualitative parameters in the southern parts of the plain and in the direction of the groundwater flow is the increase and accumulation of floods in the downstream parts of the aquifer, which is associated with the decrease in the depth of the water table in these areas. Combined graphs of the flood period show the relative increase of water-soluble substances compared to the dry period. This increase in the main ions can be attributed to the strong nutritional pulses of the flood, which has disturbed the chemical balance of the groundwater and mixed it with unstable sediments in the aquifer. Based on the isotopic results, in the flood period, all the samples follow the local precipitation line, which indicates the aquifer&#39;s feeding from the flood, and in the dry period, due to evaporation, the samples are more scattered than the global precipitation line.</span></span></span></span></div> آبخوان شوش, سیلاب فروردین 1398, هیدروگراف معرف آبخوان, روش‌های گرافیکی, ایزوتوپ های پایدار. Shush aquifer, Flood of April 2019, Representative hydrograph of the aquifer, Graphical methods, Stable isotopes. 307 328 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-36-2&slc_lang=fa&sid=1 Sara Samghany سارا سامغانی 3ara3amghani1374@gmai.com 10031947532846005447 10031947532846005447 No Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی Hamid Reza Nassery حمیدرضا ناصری h-nassery@sbu.ac.ir 10031947532846005448 10031947532846005448 Yes Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی Zahra Kayhomayoon زهرا کی همایون zkayhomayoon@gmail.com 10031947532846005449 10031947532846005449 No Payame Noor University دانشگاه پیام نور Farshad Alijani فرشاد علیجانی falijani2000@yahoo.co.uk 10031947532846005450 10031947532846005450 No Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی