fa ژئوشیمی زیست‌محیطی عناصر بالقوه سمّی در خاک‌های شهری و کشاورزی شهرستان اسلامشهر، جنوب تهران زمین‌شناسی زیست‌محیطی Environmental Geology مقاله پژوهشی Original Research <div style="text-align: justify;"> <div><span lang="AR-SA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin="">به منظور بررسی ژئوشیمی زیست&shy;محیطی عناصر بالقوه سمّی در خاک‌های شهری و کشاورزی اسلامشهر</span></span><span lang="FA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin="">، جنوب تهران</span></span><span lang="AR-SA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin="">، 21 نمونه خاک سطحی برداشت شد و غلظت کل عناصر بالقوه سمّی با استفاده از دستگاه </span></span><span dir="LTR" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);">ICP-OES</span><span lang="AR-SA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin=""> اندازه‌گیری شد. داده‌های به دست آمده با استفاده از محاسبه ضرایب ژئوشیمیایی و روش‌های آماری تجزیه و تحلیل شدند. بر اساس مقادیر میانگین ضریب غنی شدگی، ضریب زمین انباشت، شاخص تک عاملی</span></span><span lang="FA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin="">، شاخص آلودگی یکپارچه نمرو </span></span><span lang="AR-SA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin="">و شاخص خطر اکولوژیکی بالقوه، برخی از ایستگاه‌ها&nbsp; نسبت به </span></span><span lang="FA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin="">عناصر بالقوه سمّی به ویژه </span></span><span lang="AR-SA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin="">کادمیم، سرب</span></span><span lang="FA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin="">،</span></span><span lang="AR-SA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin=""> روی و منگنز آلوده هستند. </span></span><span lang="FA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin="">با توجه به</span></span><span style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: yekanYW; font-size: 14px; color: rgb(0, 0, 0);"><span b="" nazanin="">تحلیل‌های آماری، منشأ احتمالی عناصر کروم، مولیبدن، نیکل، آهن، روی، مس، کادمیم و سرب انسانزاد (شامل فعالیت‌های صنعتی، ترافیک، و دورریزی زباله‌&shy;های شهری و صنعتی) می‌&shy;باشد. ارزیابی خطر سلامتی نشان دهنده خطر غیرسرطانزایی سرب از طریق مسیر بلع برای کودکان در برخی ایستگاه‌&shy;ها است. خطر احتمالی سرطان‌زایی کروم و نیکل برای کودکان از طریق مسیر بلع بزرگ‌تر از محدوده قابل قبول (^4-10&times;1) می‌&shy;باشد. نتایج این پژوهش، لزوم مدیریت زیست محیطی فعالیت‌های انسانی (ترافیک، کشاورزی و صنایع) به منظور کاهش پیامدهای منفی عناصر بالقوه سمّی برای ساکنان منطقه را مورد تأیید قرار می&shy;‌دهد.</span></span></div> <span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;">&nbsp;</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="color:#111111;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;"><span new="" roman="" times="">To investigate the enviromental geochemistry of potentially toxic elements (PTEs) in urban and agricultural soils of Islamshahr, south of Tehran, 21 top soil samples were collected and the total concentrations of PTEs were measured by an ICP-OES device. The obtained data were analyzed through the calculation of geochemical indices and the application of statistical methods. Based on the average values of the enrichment factor, geoaccumulation index, single factor index, Nemerow integrated pollution index (NIPI) and potential ecological risk index (PERI), the studied soil samples are polluted with Cd, Pb, Zn and Mn. The statistical analyses indicate that Cr, Ni, Fe, Zn, Cu, Cd and Pb originate from anthropogenic activities (e.g., industrial activities, traffic, urban and industrial waste disposal sites). Human health risk assessment shows the non-carcinogenic risk of Pb through ingestion for children in some sampling stations. The carcinogenic risk of Cr and Ni in the soils of the study area is higher than the acceptable value (1&times;10^-4) for children through the ingestion route. The results of this study highlight the necessity of environmental management of human activities (traffic, agriculture, and industries) to reduce the negative consequences of potentially toxic elements intake by residents of the study area.</span><br> &nbsp;</span></span></span></span></div> عناصر بالقوه سمّی, خاک شهری, کشاورزی, آلودگی, اسلامشهر Potentially toxic elements, urban soil, agriculture, pollution, Islamshahr 543 571 http://gnf.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-646-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohamad hosein Arabamiri محمدحسین عرب امیری arabamiri@gmail.com 10031947532846006208 10031947532846006208 Yes سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور Giti Forghani Tehrani گیتی فرقانی تهرانی forghani@shahroodut.ac.ir 10031947532846006209 10031947532846006209 No دانشگاه شاهرود