Research code: 6786/د
Rastegari Mehr M, Najafi F, Shakeri A, Abdollahbeglou L. Assessment of potentially toxic elements’ contamination in soil around Mohammadabad landfill, Qazvin Province. KJES 2024; 10 (2) :515-537
URL:
http://gnf.khu.ac.ir/article-1-2931-fa.html
رستگاری مهر میثم، نجفی فاطمه، شاکری عطا، عبدالله بگلو لیلا. ارزیابی آلودگی عناصر بالقوه سمی در خاک اطراف محل دفن زباله محمدآباد، استان قزوین. علوم زمین خوارزمی. 1403; 10 (2) :515-537
URL: http://gnf.khu.ac.ir/article-1-2931-fa.html
1- دانشگاه خوارزمی ، rastegar.m@khu.ac.ir
2- دانشگاه خوارزمی
چکیده: (72 مشاهده)
هدف از این مطالعه، پایش آلودگی عناصر بالقوه سمی در خاکهای اطراف محل دفن زباله محمدآباد، و تعیین منشأ و ارزیابی خطر سلامتی است. برای این منظور از 11 ایستگاه نمونهبرداری، تعداد 19 نمونه خاک از پیرامون محل دفن زباله و 1 نمونه رسوب از استخرهای ترسیب شیرآبه برداشته شد. غلظت عناصر در نمونههای خاک و رسوب با دستگاه (ICP-MAS) اندازهگیری و دادهها با استفاده از روشهای آماری و شاخصهای ژئوشیمیایی تجزیه و تحلیل شد. نتایج مشخص کرد که بیشترین آلودگی مربوط به آرسنیک، مس، نیکل، کبالت، منگنز و روی و آلودهترین نقطه در مجاورت محل انباشت پسماند شهری بود. رسوب استخر صنعتی نیز آلودگی شدید نسبت به عناصر بالقوه سمی داشت. ارزیابیها نشان داد شاخص بار آلودگی در بیشتر ایستگاهها در رده خطر قابل توجه و خطر بومشناختی برخی نمونهها (واقع در مجاورت محل انباشت پسماند شهری و جنوب منطقه نمونهبرداری) بسیار شدید بود. خطر سلامتی در نمونه برداشت شده از مجاورت محل انباشت پسماند برای تمامی عناصر از مسیر بلع (HI>1) در کودکان و بزرگسالان وجود داشت. خطر سرطانزایی برای آرسنیک و کروم از مسیر بلع قابل توجه و برای سرب از تمامی مسیرها جدی بود، در حالی که نیکل از مسیر بلع در محدوده قابلقبول قرار داشتند. تحلیلهای آماری شامل تحلیل مولفه اصلی و تحلیل خوشهای نشان داد که عناصر آرسنیک، مس، سرب، کادمیم و روی بیش از سایر عناصر تحت تاثیر منابع انسانزاد قرار دارند که احتمالاً ناشی از تأثیر مستقیم محل دفن زباله است. همچنین بر اساس آزمون T مشخص شد که بین غلظت میانگین عناصر در نمونههای سطحی و عمقی خاک تفاوت چندانی وجود ندارد. در نهایت نتایج بر اهمیت مدیریت و دفع ایمن لجن استخر شیرابه صنعتی به دلیل وجود غلظت نسبتا بالای برخی عناصر از جمله آرسنیک، مس و روی تأکید کرد.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
زمینشناسی زیستمحیطی دریافت: 1403/9/8 | پذیرش: 1403/9/30 | انتشار: 1403/10/8