علوم زمین خوارزمی

علوم زمین خوارزمی

چین‌خوردگی و گسلش در گسترۀ معدنی ایرانکوه، جنوب اصفهان

نویسندگان
دانشگاه تربیت مدرس، دانشکدۀ علوم پایه، گروه زمین‌شناسی
چکیده
منطقه ایرانکوه در 20 کیلومتری جنوب شهر اصفهان واقع شده است. شیل‌های سیاه همراه با سیلت‌ و ماسه‌سنگ‌های به سن ژوراسیک زیرین قدیمی‌ترین واحدهای سنگی رخنمون یافته‌اند که در دامنۀ شمالی ایرانکوه برون‌زد دارند. سنگ‌های آهکی- دولومیتی به‌همراه مقدار کمی شیل و مارن به سن کرتاسه‌زیرین به‌صورت دگرشیب و با حضور کنگلومرای قاعده‌ای روی سنگ‌های ژوراسیک زیرین قرار دارند. روند ساختاری چین‌خوردگی باخترشمال‌باختری- خاورجنوب‌خاوری است. در دامنۀ شمالی رشته‌کوه، ناودیسی با سطح محوری تقریباً قائم با محوری دارای میل°35 درجه و طاقدیسی با محور دارای میل°23 درجه به سمت باختر دیده می‌شوند که ادامه آن را می‌توان در دامنۀ جنوبی رشته‌کوه مشاهده کرد. با توجه به جنس متفاوت واحدهای سنگی، چین‌خوردگی‌های فرعی نیز درون این ناودیس و طاقدیس وجود دارند که با روند ساختاری منطقه مطابقند. در معدن گوشفیل و تپه‌سرخ 1، گسل معکوس گوشفیل- تپه‌سرخ با شیب °75 درجه به سمت شمال‌خاور، واحد شیلی ژوراسیک‌زیرین را روی واحدهای کرتاسه‌زیرین قرار داده است. شواهد میدانی نشان می‌دهد که این گسل در ابتدا نرمال و دارای شیب به‌سمت جنوب باختر بوده است که در طول چین‌خوردگی نزدیک سطح زمین، چرخیده و شیب زیاد به‌سمت شمال خاور یافته است. گسل‌های با روند شمال باختر- جنوب خاور کنترل‌کننده کانه‌زایی در منطقۀ ایرانکوه هستند که گسل گوشفیل- تپه‌سرخ یکی از آن‌هاست.
کلیدواژه‌ها
موضوعات