نشریه علوم زمین خوارزمی

نشریه علوم زمین خوارزمی

کانی‌شناسی و شیمی‌کانی بیگانه‌سنگ‌های موجود در مجموعه دایک‌های فلسیک واقع در جنوب‌غرب بیاضه، جنوب خور (استان اصفهان)

نویسندگان
دانشگاه اصفهان
چکیده
مجموعه دایک‌های فلسیک با سن کرتاسه پسین در جنوب‌غربی روستای بیاضه (جنوب خور، استان اصفهان) رخنمون دارند. این مجموعه دایک با روند غالب شمال شرقی- جنوب غربی، سنگ‌های رسوبی کرتاسه پایینی سازند بیابانک را در حاشیه شرقی بلوک یزد (خرد قاره شرق- ایران مرکزی) قطع می‌کنند. دایک‌های بیاضه میزبان بیگانه‌سنگ‌های آمفیبولیت و گرانولیت هستند. بر مبنای پاراژنز کانی‌ها، بیگانه‌سنگ‌های آمفیبولیت قابل تقسیم به آمفیبولیت، کلینوپیروکسن آمفیبولیت و گارنت کلینوپیروکسن آمفیبولیت هستند. بررسی کانی‌شناسی این آمفیبولیت‌ها حاکی از تعلق آن‌ها به مجموعۀ پاراآمفیبولیت است. کانی‌های اصلی بیگانه‌سنگ‌های گرانولیتی موجود در این دایک‌ها به‌ترتیب فراوانی شامل پلاژیوکلاز، فلوگوپیت، اسپینل، گارنت، سیلیمانیت و استارولیت است. بررسی‌های کانی‌شناسی حاکی از آن است که این بیگانه‌سنگ‌ها دارای کانی‌های غنی از Al و فقیر از Ca، K و H2O (به‌استثنای فلوگوپیت) هستند. ویژگی‌های شیمی‌کانی فلوگوپیت‌ها در این گرانولیت‌ها نشان‌دهندۀ تشابه آن‌ها به میکاهای موجود در زنولیت‌های پوسته تحتانی است. طبق محاسبات زمین فشارسنجی و بررسی پاراژنز کانی‌‌ها، بیگانه‌سنگ‌های آمفیبولیت و گرانولیت در مجموعه دایک بیاضه از عمق 21 تا 32 کیلومتری برگرفته شده‌اند. با توجه به عمق موهو (تقریباً 40 کیلومتر) در آن بخش از بلوک یزد، این بیگانه‌سنگ‌ها قطعاتی از پوسته تحتانی هستند که ماگمای مولد دایک‌ها، آن‌ها را به سطح زمین منتقل کرده است.
کلیدواژه‌ها