نشریه علوم زمین خوارزمی

نشریه علوم زمین خوارزمی

کانی‌شناسی، ژئوشیمی و دما-فشارسنجی گنیس‌های مجموعه دگرگونی سلطان‌آباد (شمال‌شرق سبزوار

نویسندگان
سمیه بهرامی
Abbas Asiabanha
دانشگاه بین المللی امام خمینی، دانشکده علوم پایه، گروه زمین شناسی
10.29252/gnf.4.2.125
چکیده
مجموعۀ دگرگونی سلطان­آباد در نوار افیولیتی شمال­شرق سبزوار برونزد دارد. در این مجموعه همراه با متابازیت، سرپانتینیت و توده­های نفوذی آداکیتی، یک تودۀ گنیسی مجزا نیز وجود دارد. کانی­های سنگ­ساز نمونه­های گنیسی شامل کوارتز، پلاژیوکلاز، اپیدوت، آمفیبول، گارنت و کلریت هستند. بر اساس فراوانی کانی­های تیره و روشن، انواع مختلف گنیس‌های مافیک، حدواسط و فلسیک قابل ­تمایز هستند. میانگین شرایط دگرگونی گنیس­های مجموعه سلطان­آباد، (±39) 462 درجۀ سانتی‌گراد در فشار (15/2±) 4/12 کیلوبار محاسبه شده که می­تواند در یک جایگاه فرورانش با رژیم حرارتی نسبتاً داغ حکم­فرما باشد. شیمی سنگ کل گنیس­های بررسی شده نشان­دهندۀ ترکیب پلاژیوگرانیتی آن‌هاست که در نتیجۀ ذوب­بخشی توالی مافیک پوسته اقیانوسی به‌دست آمده‌اند. نسبت­های ایزوتوپی هافنیم زیرکن و الگوی نمودار عناصر نادر خاکی قرابت این گنیس­ها با مورب را تأیید می­کند. گنیس­های مجموعه دگرگونی سلطان­آباد، شباهت ترکیبی چشم‌گیری با پلاژیوگرانیت­ پهنه­های افیولیتی ایران و قبرس نشان می­دهند. شاخص­های ژئوشیمیایی این گنیس­ها، با پلاژیوگرانیت­های جایگاه بالای فرورانش نیز قابل مقایسه است. احتمالاً گنیس­ها و شیست­های آبی مجموعه دگرگونی سلطان­آباد، معرف پلاژیوگرانیت­ و سنگ­های مافیک لیتوسفر اقیانوسی سبزوار است که دست‌خوش دگرگونی پهنه فرورانش شده است.
کلیدواژه‌ها
 گنیس
متابازیت
ژئوشیمی
دما- فشارسنجی
مجموعه دگرگونی سلطان‌آباد
سبزوار