علوم زمین خوارزمی

علوم زمین خوارزمی

پتروژنز و تعیین محیط زمین‌ساختی مجموعه افیولیتی نیاباد-قلعه جی، بخشی از مجموعه سروآباد: با استفاده از مینرال شیمی کانی کروم اسپینل

نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدۀ علوم زمین
2 دانشگاه خوارزمی، دانشکدۀ علوم زمین
چکیده
مجموعه افیولیتی نیاباد-قلعه­جی بخشی از افیولیت­های سروآباد در کردستان است که در شمال غرب ایران و در ادامه افیولیت­های کرمانشاه رخنمون دارد. این مجموعه در شمال کوهزایی زاگرس شامل واحدهای عدسی­وار و از هم گسیخته است که در امتداد تراست اصلی زاگرس واقع شده‌اند. بخش الترامافیکی مجموعه شامل دونیت، ورلیت سرپانتینی شده، سرپانتینیت و کرومیتیت است که به‌صورت عدسی‌های متوالی دیده می­شوند. بخش کرومیتیتی به‌صورت عدسی­های کوچک با بافت انبانه­ای و برشی مشاهده می­شود. کانی­های اصلی پریدوتیت­ها شامل الیوین (Fo=88-91)، کلینوپیروکسن و کروم­اسپینل است. مقدار پایین Ti و زیاد بودن مقدار Al یا Cr# در کروم اسپینل­های پریدوتیت­های منطقۀ بررسی شده، نشان‌دهندۀ نرخ زیاد ذوب‌بخشی (25-35) است. ویژگی­های شیمی کانی و سنگ کل نشان‌دهندۀ یک ماگماتیسم بونینیتی برای الترامافیک­ها و کرومیتیت­های منطقه است. ماگماتیسم بونینیتی در افیولیت­های نیاباد-قلعه­جی به‌وسیلۀ ذوب‌بخشی پریدوتیت­های تهی‌شده حاصل از یک گوشته باقی‌مانده بعد از خروج گدازه نوع MORB، تشکیل شده است. ویژگی­های شیمیایی پریدوتیت­­ها، محدوده گوشته عمیق متمایل به محیط بالای پهنه فرورانش را معرفی می‌کند. مقایسۀ سنگ‌شناسی و ژئوشیمی افیولیت منطقۀ کردستان با نمونه­های شناخته شده دنیا، نشان می­دهد که این مجموعه در محیط جلوی قوس اقیانوسی شکل گرفته در حاشیۀ قاره زون سنندج-سیرجان جای‌گیری کرده­اند.




کلیدواژه‌ها
موضوعات