علوم زمین خوارزمی

علوم زمین خوارزمی

تلفیق داده‌ها و تصمیم‌گیری چندمعیاره برای تهیۀ نقشۀ ظرفیت‌سنجی منابع نفت و گاز (بررسی موردی : ناحیۀ سراچه، استان قم)

نویسندگان
1 پژوهشگاه صنعت نفت
2 دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی
10.29252/gnf.5.1.139
چکیده
در این پژوهش با هدف کمک به کاهش ریسک اکتشافات زمین شناسی برای بهره‌برداری بهینه از ظرفیت­های نفتی و گازی، روش مهندسی اطلاعات مکانی یعنی استفاده هم‌زمان از روش­های دورکاوی، سامانه اطلاعات مکانی، تعیین موقعیت ماهواره ای و فتوگرامتری زمینی و هوایی به‌کار گرفته شد. این اطلاعات در دو بخش دورکاوی فضایی (تصاویر ماهواره‌ای) و هوایی و زمینی (فتوگرامتری) با دو جنبه کمی و کیفی بررسی شد. هم‌چنین در این تحقیق، تصاویر ماهواره­ای برای شناسایی ساختارهای زمین‌شناسی و دگرسانی­ سنگ‌ها (هوازدگی و آلتراسیون) با تحلیل اطلاعات هندسی و رادیومتری و اعمال شاخص هیدروکربنی و مدل ژئوبوتانی استفاده شد. تحلیل­های فتوگرامتری شامل تفسیر عکس­ها و ایجاد مدل سه بعدی از عکس­های هوایی نیز با هدف استخراج مدل ساختاری و سنگ شناسی انجام شد. در پژوهش حاضر، منطقۀ سراچه استان قم که طبق شواهد زمین‌شناختی، غنی از مواد هیدروکربنی است بررسی شد. با این هدف، پردازش تصاویر چند طیفی سنجنده استر ماهواره ترا هم‌چنین روش­های طبقه‌بندی نگاشت زاویۀ طیفی آو سنجش واگرایی طیفی برای بررسی دگرسانی کانی­ها و طبقه‌بندی سنگ­ها استفاده شد و در نهایت، لایه­های اطلاعاتی داده­های زمینی، هوایی و ماهواره­ای تلفیق شد و نتایج حاصل با موقعیت چاه­های موجود و سایر داده­ها اعتبارسنجی شد و براساس تصمیم‌گیری چندمعیاره، نقشۀ ظرفیت‌سنجی منابع نفت و گاز به‌دست آمد. بازدیدهای میدانی، تفسیر عکس‌های فتوگرامتری و شواهد زمین‌شناسی به‌دست آمده حاکی از صحت نقشه ظرفیت‌سنجی منابع هیدروکربنی به‌روش دورکاوی و انطباق نتایج با مشاهدات میدانی در سطح اطمینان زیاد (بیش از 75 درصد صحت) است.


کلیدواژه‌ها
موضوعات