نشریه علوم زمین خوارزمی

نشریه علوم زمین خوارزمی

بررسی خصوصیات ژئومکانیکی سازند سروک از وارون‌سازی داده‌های لرزهای و چاه در یکی از میادین هیدروکربنی جنوب غرب ایران

نویسندگان
موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
چکیده
به منظور کاهش هزینه‌های مربوط به حفاری باید به‌وسیلۀ بررسی خصوصیات ژئومکانیکی مخزن مسیر بهینه جهت حفاری و پنجره وزن گل حفاری مناسب را به‌منظور حفظ پایداری چاه تعیین کرد. برای نیل به این هدف به‌کمک داده‌های لرزه‌ای و چاه، پارامترهای ژئومکانیکی مانند مدول یانگ و نسبت پواسون، فشار منفذی و به‌ویژه رژیم تنش را در محدودۀ بررسی شده تخمین زد و برای اجتناب از ایجاد شکست در دیواره چاه پیش از حفاری بهره جست.

سازند مخزنی بررسی شده سازند سروک (آلبین- تورونین) که از مخازن مهم در میادین نفتی جنوب و جنوب غرب ایران است که بخش قابل توجهی از ذخایر هیدروکربنی را در خود جای داده است. این میدان در شمال غربی خلیج فارس واقع شده است.

در این پژوهش داده‌های لرزه‌ای و چاه به‌منظور به‌دست آوردن مقادیر امپدانس صوتی، وارون‌سازی شده‌اند. سپس از مدل رگرسیون مقادیرتنش افقی حداقل، تنش افقی حداکثر و فشار منفذی در مقابل امپدانس صوتی موج تراکمی P به‌منظور ‌تعیین پارامترهای ژئومکانیکی سازند سروک در استفاده شد. در مرحلۀ بعد، مدل رگرسیون به‌دست آمده، برای محاسبۀ مدل سه‌بعدی تنش‌های برجا و فشار منفذی روی داده‌‌های لرزه‌ای وارون‌سازی شده به‌کار رفت. نتایج نشان داد که با توجه به مقادیر به‌دست آمده در چاه (HD-07)، میانگین تنش افقی حداقل در سازند سروک در حدود بازه 36 تا 37 مگاپاسکال، میانگین تنش افقی حداکثر در این سازند در حدود بازۀ 37 تا 38 مگاپاسکال و میانگین فشار منفذی در سازند مخزنی بررسی شده در حدود بازۀ 25 تا 26 مگاپاسکال است. با توجه به این نتایج برای آن‌که پایداری دیواره چاه تأمین شود برای برنامه‌ریزی حفاری آتی در این میدان، فشار سیال حفاری باید بین فشار منفذی 26 مگاپاسکال و تنش افقی حداقل 38 مگاپاسکال سازند سروک قرار گیرد. بر اساس طبقه‌بندی نظریه گسل اندرسون، با توجه به این‌که در یکی از چاه‌های منطقۀ بررسی شده، Sv˂ Shmax˂ Shmin به‌دست آمد، رژیم گسل در محدودۀ بررسی شده نرمال است.


کلیدواژه‌ها

9. Alsharhan AS, Nairn AEM (1997) Sedimentary basins and petroleum geology of the Middle East. Elsevier, Netherlands

10. Abdollahie Fard I, Braathen A, Mokhtari M, Alavi S A,2006, Interaction of the Zagros Fold–Trust Belt and the Arabian-type, deep-seated folds in the Abadan Plain and the Dezful Embayment, SW Iran, Petroleum Geoscience, 12, 347–362.
11. Alavi M, STRUCTURES OF THE ZAGROS FOLD-THRUST BELT IN IRAN, American Journal of Science, 2007, 307, 1064–1095.
12. Anderson, E.M., 1905,The dynamics of faulting: Trans. Edinburgh Geol. Soc., 8 (3), 387-402.
13. Bahroudi A, Talbot C J,2003, THE CONFIGURATION OF THE BASEMENT BENEATH THE ZAGROS BASIN, Journal of Petroleum Geology, 26, 257-282.
14. Berberian M, 1995, Master "blind" thrust faults hidden under the Zagros folds: active basement tectonics and surface morphotectonics,Najarian Associates, Inc., One Industrial Way West, Eatontown, NJ 07724, USA, 241, 193-224..
15. Den Boer et al, 2006, From pore pressure prediction to reservoir characterization: a combined Geomechanics-seismic inversion workflow using Trend-kriging Techniques in a deepwater basin. Schlumberger. Houston. USA.
16. Eaton, B.A, 1975, The Equation for Geopressure Prediction from Well Logs." SPE 50th Annual Technical Conference. Dallas. SPE 5544-MS, 1975. 1-11.
17. Fjaer, E., Holt, R. M., Horsrud, P., Raaen, A .M., and Risnes, R., 2008,Petroleum Related RockMechanics 2nd Edition. Amsterdam Boston Heidelberg London New York Oxford Paris San Diego San Francisco Singapore Sydney Tokyo: Elsevier.

18. Gray, D., Anderson, P., Logel, J., Delbecq, F., Schmidt, D., Schmid, R., 2012, Estimation of stress and Geomechanical properties using 3D seismic data: first break volume 30.
19. Hosseiny, A. R. Baniasad & E. Dehyadegari (2016) The genesis of H2S associated with heavy oils in Hendijan and Bahregansar oilfields, Sarvak reservoir, Energy Sources, Part A: Recovery, Utilization, and Environmental Effects, 38:8, 1140-1147, DOI: 10.1080/15567036.2013.831145
20. James GA, Wynd JG (1965) Stratigraphic nomenclature of Iranian oil consortium agreement area. AAPG Bull 49:2182–2245
21. Kidambi, T., & Kumar, G. S,2016, Mechanical Earth Modeling for a vertical well drilled in a naturally fractured tight carbonate gas reservoir in the Persian Gulf. Journal of Petroleum Science and Engineering, 141, 38–51.
22. Zhang. J., 2011, Pore pressure prediction from well logs: Methods, modifications, and new approaches, Vo.108, Issues 1–2, 50– 63.
23. Zoback, M. D., 2007, Reservoir Geomechanics: Cambridge University Press.